<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X63n1240"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1240 沩山警策句释记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1240 沩山警策句释记</title> <author>明 弘赞註 开诇记</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1240</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">沩山警策句释记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00551"> <charName>CBETA CHARACTER CB00551</charName> <mapping cb:dec="983591" type="PUA">U+F0227</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7ABB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>窗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[窗/心]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02351"> <charName>CBETA CHARACTER CB02351</charName> <mapping cb:dec="985391" type="PUA">U+F092F</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+22471</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>彝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(雪-雨)/粉/大]</value></charProp></char> <char xml:id="CB03679"> <charName>CBETA CHARACTER CB03679</charName> <mapping cb:dec="986719" type="PUA">U+F0E5F</mapping> <mapping type="unicode">U+4B03</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>飒</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[颱-台+立]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06171"> <charName>CBETA CHARACTER CB06171</charName> <mapping cb:dec="989211" type="PUA">U+F181B</mapping> <mapping type="unicode">U+2E78F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>递</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+巾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15108"> <charName>CBETA CHARACTER CB15108</charName> <mapping cb:dec="998148" type="PUA">U+F3B04</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2048B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>兇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-蹂+几]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15470"> <charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName> <mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping> <mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奥-辨+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16380"> <charName>CBETA CHARACTER CB16380</charName> <mapping cb:dec="999420" type="PUA">U+F3FFC</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+281D8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(龙-月+日)/足]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-05T10:36:33"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0232a" n="0232a"/> <lb ed="X" n="0232a01"/> <cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1240-A 沩山警策句释科文</cb:mulu><head>No. 1240-A <lb ed="X" n="0232a02"/><lb ed="R111" n="0299a01"/> 沩山警策句释科文</head> <lb ed="X" n="0232a03"/> <lb ed="X" n="0232a04"/><lb ed="R111" n="0299a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a0401">释此警策大科分<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0232a05"/><lb ed="R111" n="0299a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a0501">初题目<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0232a06"/><lb ed="R111" n="0299a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a0601">一人</item> <lb ed="X" n="0232a07"/><lb ed="R111" n="0299a03"/><item xml:id="itemX63p0232a0701">二法</item></list></item> <lb ed="X" n="0232a08"/><lb ed="R111" n="0299a04"/><item xml:id="itemX63p0232a0801">次本文<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0232a09"/><lb ed="R111" n="0299a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a0901">一长行<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0232a10"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a1001">一教诫<note place="inline">九</note> <lb ed="X" n="0232a11"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a1101">一业因苦果</item> <lb ed="X" n="0232a12"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1201">二生老病死</item> <lb ed="X" n="0232a13"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1301">三生灭时速</item> <lb ed="X" n="0232a14"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1401">四违俗入道</item> <lb ed="X" n="0232a15"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1501">五名利失道</item> <lb ed="X" n="0232a16"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1601">六启示三学</item> <lb ed="X" n="0232a17"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1701">七不修学过</item> <lb ed="X" n="0232a18"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1801">八业果时熟</item> <lb ed="X" n="0232a19"/><lb ed="R111" n="0299a06"/><item xml:id="itemX63p0232a1901">九策励劝修</item></list></item> <lb ed="X" n="0232a20"/><lb ed="R111" n="0299a07"/><item xml:id="itemX63p0232a2001">二示法<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0232a21"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a2101">一道行<note place="inline">六</note> <lb ed="X" n="0232a22"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a2201">一立行</item> <lb ed="X" n="0232a23"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><item xml:id="itemX63p0232a2301">二惩诫</item> <lb ed="X" n="0232a24"/><item xml:id="itemX63p0232a2401">三求道</item> <lb ed="X" n="0232a25"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><item xml:id="itemX63p0232a2501">四择友</item> <lb ed="X" n="0232a26"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><item xml:id="itemX63p0232a2601">五结诲</item> <lb ed="X" n="0232a27"/><lb ed="R111" n="0299a08"/><item xml:id="itemX63p0232a2701">六潜修</item></list></item> <lb ed="X" n="0232a28"/><lb ed="R111" n="0299a09"/><item xml:id="itemX63p0232a2801">二禅教<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0232a29"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a2901">一禅学<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0232a30"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a3001">一示法</item> <lb ed="X" n="0232a31"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><item xml:id="itemX63p0232a3101">二赞勉</item></list></item> <lb ed="X" n="0232a32"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><item xml:id="itemX63p0232a3201">二教理<note place="inline">二</note> <lb ed="X" n="0232a33"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a3301">一示教</item> <lb ed="X" n="0232a34"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><item xml:id="itemX63p0232a3401">二诫勉</item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0232a35"/><lb ed="R111" n="0299a10"/><item xml:id="itemX63p0232a3501">三结劝<note place="inline">五</note> <lb ed="X" n="0232a36"/><lb ed="R111" n="0299a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a3601">一启发</item> <lb ed="X" n="0232a37"/><lb ed="R111" n="0299a13"/><item xml:id="itemX63p0232a3701">二示教</item> <lb ed="X" n="0232a38"/><lb ed="R111" n="0299a14"/><item xml:id="itemX63p0232a3801">三劝勉</item> <lb ed="X" n="0232a39"/><lb ed="R111" n="0299a15"/><item xml:id="itemX63p0232a3901">四显示因果</item> <lb ed="X" n="0232a40"/><lb ed="R111" n="0299a16"/><item xml:id="itemX63p0232a4001">五自行化他</item></list></item></list></item></list></item> <lb ed="X" n="0232a41"/><lb ed="R111" n="0299a17"/><item xml:id="itemX63p0232a4101">二重颂<note place="inline">三</note> <lb ed="X" n="0232a42"/><lb ed="R111" n="0299a18"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a4201">一标颂题</item> <lb ed="X" n="0232a43"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4301">二颂教诫<note place="inline">十一</note> <lb ed="X" n="0232a44"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a4401">一幻色</item> <lb ed="X" n="0232a45"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4501">二时节</item> <lb ed="X" n="0232a46"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4601">三生灭</item> <lb ed="X" n="0232a47"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4701">四流转</item> <lb ed="X" n="0232a48"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4801">五爱取有</item> <lb ed="X" n="0232a49"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a4901">六虚生空老</item> <lb ed="X" n="0232a50"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5001">七无明惑</item> <lb ed="X" n="0232a51"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5101">八慨时命速</item> <lb ed="X" n="0232a52"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5201">九现因後果</item> <lb ed="X" n="0232a53"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5301">十因果所由</item> <lb ed="X" n="0232a54"/><lb ed="R111" n="0300a01"/><item xml:id="itemX63p0232a5401">十一循环不息</item></list></item> <lb ed="X" n="0232a55"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a5501">三颂示法<note place="inline">七</note> <lb ed="X" n="0232a56"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX63p0232a5601">一依师</item> <lb ed="X" n="0232a57"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a5701">二择法</item> <lb ed="X" n="0232a58"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a5801">三了妄</item> <lb ed="X" n="0232a59"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a5901">四归真</item> <lb ed="X" n="0232a60"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a6001">五相忘</item> <lb ed="X" n="0232a61"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a6101">六寂照</item> <lb ed="X" n="0232a62"/><lb ed="R111" n="0300a02"/><item xml:id="itemX63p0232a6201">七双泯</item></list></item></list></item></list></item></list></item></list> <lb ed="X" n="0232a63"/> <lb ed="X" n="0232a64"/><lb ed="R111" n="0300a04"/><p xml:id="pX63p0232a6401">沩山警<g ref="#CB15081">策</g>句释科文<note place="inline">终</note></p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0232b" n="0232b"/> <lb ed="X" n="0232b01"/> <lb ed="X" n="0232b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1240-B 沩山警策句释记序</cb:mulu><head>No. 1240-B <lb ed="X" n="0232b03"/><lb ed="R111" n="0301a01"/> 沩山警策句释记序</head> <lb ed="X" n="0232b04"/> <lb ed="X" n="0232b05"/><lb ed="R111" n="0301a02"/><p xml:id="pX63p0232b0501">生死事大。迅速无常。学道人。当时刻以此为念。日月 <lb ed="X" n="0232b06"/><lb ed="R111" n="0301a03"/>易迈。若弗云来。生者不修。死将奚具。饕餮陋习。诚为 <lb ed="X" n="0232b07"/><lb ed="R111" n="0301a04"/>可耻。此沩山警<g ref="#CB15081">策</g>之所以作也。鼎湖。</p> <lb ed="X" n="0232b08"/><lb ed="R111" n="0301a05"/><p xml:id="pX63p0232b0801">在和尙。敷扬妙道。诱诲来学。谆恳切笃。奖掖备至。偶 <lb ed="X" n="0232b09"/><lb ed="R111" n="0301a06"/>一日大众请师开示沩山警<g ref="#CB15081">策</g>宗趣。师以无碍慧辩。 <lb ed="X" n="0232b10"/><lb ed="R111" n="0301a07"/>悦可众心。因复请师分科句释。使警<g ref="#CB15081">策</g>之旨洞然。无 <lb ed="X" n="0232b11"/><lb ed="R111" n="0301a08"/>论上哲中流。皆可循修。悉诣至道。师之上足石箭诇 <lb ed="X" n="0232b12"/><lb ed="R111" n="0301a09"/>公。记师日前阐演之言。註于章末。如锦添花。如膏助 <lb ed="X" n="0232b13"/><lb ed="R111" n="0301a10"/>明。是书大有裨于後学。匪细故也。读是书者。而如见 <lb ed="X" n="0232b14"/><lb ed="R111" n="0301a11"/>沩山焉。而如见在和尙与沩山异口同心。能推从上 <lb ed="X" n="0232b15"/><lb ed="R111" n="0301a12"/><persName>佛</persName>祖。竭力为人之处。与大众相劝勉咨儆焉。昔大安 <lb ed="X" n="0232b16"/><lb ed="R111" n="0301a13"/>禅师云。我在沩山三十年。看水牯牛。今变作露地白 <lb ed="X" n="0232b17"/><lb ed="R111" n="0301a14"/>牛。常在面前。终日露迥迥地。趁亦不去。此真可谓能 <lb ed="X" n="0232b18"/><lb ed="R111" n="0301a15"/>自警<g ref="#CB15081">策</g>者也。吾愿天下学道人。皆以大安禅师能自 <lb ed="X" n="0232b19"/><lb ed="R111" n="0301a16"/>警<g ref="#CB15081">策</g>者而<g ref="#CB15081">策</g>之。</p> <lb ed="X" n="0232b20"/><lb ed="R111" n="0301a17"/><p xml:id="pX63p0232b2001">时</p> <lb ed="X" n="0232b21"/><lb ed="R111" n="0301a18"/><p xml:id="pX63p0232b2101">顺治庚子岁腊月禺山弟子邝裔书于龙江山麓</p></cb:div> <lb ed="X" n="0232b22"/> <lb ed="X" n="0232b23"/> <lb ed="X" n="0232b24"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0233a" n="0233a"/> <lb ed="X" n="0233a01"/> <lb ed="X" n="0233a02"/><cb:docNumber>No. 1240</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0233a03"/><lb ed="R111" n="0301b01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>沩山警策句释记卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0233a04"/> <lb ed="X" n="0233a05"/><lb ed="R111" n="0301b02"/><byline cb:type="other"><g ref="#CB15470">粤</g>东鼎湖山沙门释 弘赞在犙 註</byline> <lb ed="X" n="0233a06"/><lb ed="R111" n="0301b03"/><byline cb:type="other">门人比丘 开诇 记</byline> <lb ed="X" n="0233a07"/><lb ed="R111" n="0301b04"/><cb:div><p xml:id="pX63p0233a0701">将释此文。大科分二。初释题目。次释本文。</p></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="序" level="1">初释题目二</cb:mulu><head>●初释 <lb ed="X" n="0233a08"/><lb ed="R111" n="0301b05"/>题目二</head><p xml:id="pX63p0233a0804" cb:place="inline">一人。二法。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="序" level="2">一人</cb:mulu><head>〇一人</head> <lb ed="X" n="0233a09"/><lb ed="R111" n="0301b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0233a0901">沩山。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233a10"/><lb ed="R111" n="0301b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0233a1001">题目四字。上二字是能诠之人。下二字是所诠之 <lb ed="X" n="0233a11"/><lb ed="R111" n="0301b08"/>法。人以山为称。法以警<g ref="#CB15081">策</g>为目。人以山为称者。山 <lb ed="X" n="0233a12"/><lb ed="R111" n="0301b09"/>踞长沙郡西北。因师居之。以尊人故。而称山也。师 <lb ed="X" n="0233a13"/><lb ed="R111" n="0301b10"/>讳灵祐。俗姓赵。福州长溪人也。年十五出家。二十 <lb ed="X" n="0233a14"/><lb ed="R111" n="0301b11"/>受具戒。精究大小乘经律。二十三遊江西。参百丈 <lb ed="X" n="0233a15"/><lb ed="R111" n="0301b12"/><name role="" type="person">大智禅师</name>。丈一见许之入室。遂居参学之首。一日 <lb ed="X" n="0233a16"/><lb ed="R111" n="0301b13"/>侍立次。丈令撥炉取火。师撥云。无火。丈自起深撥 <lb ed="X" n="0233a17"/><lb ed="R111" n="0301b14"/>得少火。擧以示之。曰。汝道无。这个是甚么。师因而 <lb ed="X" n="0233a18"/><lb ed="R111" n="0301b15"/>悟入。礼谢陈其所悟。丈曰。此乃暂时歧路耳。经云。 <lb ed="X" n="0233a19"/><lb ed="R111" n="0301b16"/>欲识<persName>佛</persName>性義。当观时节因缘。时节既至。如迷忽悟。 <lb ed="X" n="0233a20"/><lb ed="R111" n="0301b17"/>如忘忽忆。方省<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a2001" n="0233a2001"/><anchor xml:id="beg0233a2001" n="0233a2001"/>己<anchor xml:id="end0233a2001"/>物。不从他得。故祖师云。悟了同 <lb ed="X" n="0233a21"/><lb ed="R111" n="0301b18"/>未悟。无心亦无法。只是无虚妄凡圣等心。本来心 <lb ed="X" n="0233a22"/><lb ed="R111" n="0302a01"/>法。元自备足。汝今既尔。善自护持。师後充典座之 <lb ed="X" n="0233a23"/><lb ed="R111" n="0302a02"/>职。时有司马头陀。自湖南来。谓丈曰。顷在湖南。寻 <lb ed="X" n="0233a24"/><lb ed="R111" n="0302a03"/>得一山名大沩。是一千五百人善知识所居之处。 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0233b" n="0233b"/> <lb ed="X" n="0233b01"/><lb ed="R111" n="0302a04"/>丈曰。老僧往住可乎。陀曰。非和尙所居。丈曰。何也。 <lb ed="X" n="0233b02"/><lb ed="R111" n="0302a05"/>陀曰。和尙是骨人。彼是肉山。设居之。徒不满千。丈 <lb ed="X" n="0233b03"/><lb ed="R111" n="0302a06"/>令侍者唤首座来。问曰。此人何如。陀请謦欬一声。 <lb ed="X" n="0233b04"/><lb ed="R111" n="0302a07"/>行数步。陀曰。不可也。复唤典座来问。陀一见。乃曰。 <lb ed="X" n="0233b05"/><lb ed="R111" n="0302a08"/>此正是沩山主也。丈夜召师入室嘱云。吾化缘在 <lb ed="X" n="0233b06"/><lb ed="R111" n="0302a09"/>此。沩山勝境。汝当居之。嗣续吾宗。廣度後学。师遂 <lb ed="X" n="0233b07"/><lb ed="R111" n="0302a10"/>往居焉。其山峭绝。蟠木穷谷。幾千百里。为罴豹虎 <lb ed="X" n="0233b08"/><lb ed="R111" n="0302a11"/>兕之宅。人迹罕至。师与猿猴为伴。拾橡栗充餐。经 <lb ed="X" n="0233b09"/><lb ed="R111" n="0302a12"/>六七载。鄕民稍知。率众共营梵宇。由是道传天下。 <lb ed="X" n="0233b10"/><lb ed="R111" n="0302a13"/>禅学辐辏。遂建沩仰一宗。敷扬正教。四十馀载。得 <lb ed="X" n="0233b11"/><lb ed="R111" n="0302a14"/>悟者。不可勝数。入室者。四十一人。于唐大中七年 <lb ed="X" n="0233b12"/><lb ed="R111" n="0302a15"/>正月九日。盥漱趺坐。怡然而化。世寿八十三。僧腊 <lb ed="X" n="0233b13"/><lb ed="R111" n="0302a16"/>六十四。塔于本山南阜。敕谧大圆禅师。塔曰淸净。</p> <lb ed="X" n="0233b14"/><lb ed="R111" n="0302a17"/><p xml:id="pX63p0233b1401">记曰。传云师住沩山日久。自知前身曾为越州村 <lb ed="X" n="0233b15"/><lb ed="R111" n="0302a18"/>寺诵法花经僧。师示寂岁。去<persName>如来</persName>灭度。一千八百 <lb ed="X" n="0233b16"/><lb ed="R111" n="0302b01"/>零二年矣。司马头陀。其人内秘直指之宗。外蕴人 <lb ed="X" n="0233b17"/><lb ed="R111" n="0302b02"/>伦之鉴。兼穷地理。诸方创寺。多取决焉。首座。即华 <lb ed="X" n="0233b18"/><lb ed="R111" n="0302b03"/>林和尙也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0233b19"/><lb ed="R111" n="0302b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二法</cb:mulu><head>〇二法</head> <lb ed="X" n="0233b20"/><lb ed="R111" n="0302b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0233b2001">警<g ref="#CB15081">策</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233b21"/><lb ed="R111" n="0302b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0233b2101">此二字。乃一卷文之宗致也。警谓警诸未悟。<g ref="#CB15081">策</g>谓 <lb ed="X" n="0233b22"/><lb ed="R111" n="0302b07"/><g ref="#CB15081">策</g>诸後进。时沩山大师。因睹法末。情敝目滋。僧同 <lb ed="X" n="0233b23"/><lb ed="R111" n="0302b08"/>陋俗。饕餮懈怠。无向上志。遂作此警<g ref="#CB15081">策</g>。以晓悟勉 <lb ed="X" n="0233b24"/><lb ed="R111" n="0302b09"/>进焉。</p> <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0233c" n="0233c"/> <lb ed="X" n="0233c01"/><lb ed="R111" n="0302b10"/><p xml:id="pX63p0233c0101">记曰。按诸经论。或以单人为名。或以单法为名。或 <lb ed="X" n="0233c02"/><lb ed="R111" n="0302b11"/>以人法为名。今此警策。正以人法为名。沩山二字。 <lb ed="X" n="0233c03"/><lb ed="R111" n="0302b12"/>是後人所置。非大师自立。如常途註述。于题目下。 <lb ed="X" n="0233c04"/><lb ed="R111" n="0302b13"/>别出作者名。今就题中标出。故以人法为名也。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0233c05"/><lb ed="R111" n="0302b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">次释本文二</cb:mulu><head>〇次释本文二</head><p xml:id="pX63p0233c0507" cb:place="inline">初长行。次重颂。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">初长行二</cb:mulu><head>△初长行二</head><p xml:id="pX63p0233c0518" cb:place="inline">一教 <lb ed="X" n="0233c06"/><lb ed="R111" n="0302b15"/>诫。二示法。</p> <lb ed="X" n="0233c07"/><lb ed="R111" n="0302b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">一教诫九</cb:mulu><head>△一教诫九</head><p xml:id="pX63p0233c0706" cb:place="inline">一业因苦果。二生老死病。三生灭时 <lb ed="X" n="0233c08"/><lb ed="R111" n="0302b17"/>速。四违俗入道。五名利失道。六启示三学。七不修 <lb ed="X" n="0233c09"/><lb ed="R111" n="0302b18"/>学过。八业果时熟。九<g ref="#CB15081">策</g>励劝修。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">一业因苦果</cb:mulu><head>〇一业因苦果</head> <lb ed="X" n="0233c10"/><lb ed="R111" n="0303a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0233c1001">夫业繫受身。未免形累。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0233c11"/><lb ed="R111" n="0303a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0233c1101">上句明业果。下句明众苦。此是业繫苦相。业属过 <lb ed="X" n="0233c12"/><lb ed="R111" n="0303a03"/>去。若果属现在。言其因中有繫。故其果中有累。累 <lb ed="X" n="0233c13"/><lb ed="R111" n="0303a04"/>非一致。故云众苦。众苦者。略言三苦八苦。廣则八 <lb ed="X" n="0233c14"/><lb ed="R111" n="0303a05"/>万四千尘劳诸苦。盖由凡夫。不了自心。起惑造业。 <lb ed="X" n="0233c15"/><lb ed="R111" n="0303a06"/>以业繫缚。故难免分段生死之形累。天台云。一切 <lb ed="X" n="0233c16"/><lb ed="R111" n="0303a07"/>有为心行。常为无常患累之所逼恼。故名为苦。智 <lb ed="X" n="0233c17"/><lb ed="R111" n="0303a08"/>论云。无量众生。有三种身苦。老病死。三种心苦。贪 <lb ed="X" n="0233c18"/><lb ed="R111" n="0303a09"/>嗔痴。三种後世苦。地狱饿鬼畜牲。法句经云。昔有 <lb ed="X" n="0233c19"/><lb ed="R111" n="0303a10"/>四比丘。论世苦事。一言婬欲恼人。一言饥渴逼体。 <lb ed="X" n="0233c20"/><lb ed="R111" n="0303a11"/>一言嗔恚扰乱。一言惊怖恐惧。共竞是非。<persName>佛</persName>言。汝 <lb ed="X" n="0233c21"/><lb ed="R111" n="0303a12"/>等所论。不究苦義。身为诸苦之本。众患之源。当求 <lb ed="X" n="0233c22"/><lb ed="R111" n="0303a13"/>寂灭。此为最乐。</p> <lb ed="X" n="0233c23"/><lb ed="R111" n="0303a14"/><p xml:id="pX63p0233c2301">记曰。夫万累本于身有。身由业繫而生。业因烦恼 <lb ed="X" n="0233c24"/><lb ed="R111" n="0303a15"/>而得。以烦恼无明惑故。作众生业。由斯业故。繫缚 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0234a" n="0234a"/> <lb ed="X" n="0234a01"/><lb ed="R111" n="0303a16"/>有情。不得解脱。故于三界六道中。受种种身形。众 <lb ed="X" n="0234a02"/><lb ed="R111" n="0303a17"/>苦之累。是则因业受身。身还造业。有身必苦。有形 <lb ed="X" n="0234a03"/><lb ed="R111" n="0303a18"/>必累。老子亦云。吾有大患。为吾有心。吾若无身。何 <lb ed="X" n="0234a04"/><lb ed="R111" n="0303b01"/>患之有。欲得无身须得无心。心为业用。业从缘起。 <lb ed="X" n="0234a05"/><lb ed="R111" n="0303b02"/>若一念无生。患累俱捐。故肇论云。万累滋彰。本于 <lb ed="X" n="0234a06"/><lb ed="R111" n="0303b03"/>妄想。妄想既祛。则万累都息。言三苦者。苦苦。壞苦。 <lb ed="X" n="0234a07"/><lb ed="R111" n="0303b04"/>行苦。谓众生受于有漏五阴分段之身。性常逼迫。 <lb ed="X" n="0234a08"/><lb ed="R111" n="0303b05"/>是为苦。又与苦受相应。即苦上加苦。故名苦苦。若 <lb ed="X" n="0234a09"/><lb ed="R111" n="0303b06"/>乐相壞时。苦相即至。是名壞苦。有漏之法。四相迁 <lb ed="X" n="0234a10"/><lb ed="R111" n="0303b07"/>流。常不安稳。故曰行苦。八苦者。谓生苦。老苦。病苦。 <lb ed="X" n="0234a11"/><lb ed="R111" n="0303b08"/>死苦。爱别離苦。怨憎会苦。求不得苦。五阴盛苦。谓 <lb ed="X" n="0234a12"/><lb ed="R111" n="0303b09"/>生老病死等。众苦聚集。故名五阴盛苦也。言分段 <lb ed="X" n="0234a13"/><lb ed="R111" n="0303b10"/>者。声闻。缘觉。菩萨。所执法相不忘。受于变易生死 <lb ed="X" n="0234a14"/><lb ed="R111" n="0303b11"/>之苦。凡夫为爱见所覆。不了境界虚妄。起惑造业。 <lb ed="X" n="0234a15"/><lb ed="R111" n="0303b12"/>受于分段生死之苦。言烦恼者。谓昏烦之法。恼乱 <lb ed="X" n="0234a16"/><lb ed="R111" n="0303b13"/>心神。与心作烦。令心得恼。略则三毒十恶。廣则百 <lb ed="X" n="0234a17"/><lb ed="R111" n="0303b14"/>八烦恼。乃至八万四千诸尘劳门。尘劳门。即万累 <lb ed="X" n="0234a18"/><lb ed="R111" n="0303b15"/>也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0234a19"/><lb ed="R111" n="0303b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">二生老病死</cb:mulu><head>〇二生老病死</head> <lb ed="X" n="0234a20"/><lb ed="R111" n="0303b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0234a2001">禀父母之遗体。假众缘而共成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0234a21"/><lb ed="R111" n="0303b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0234a2101">上句明色本。下句明假合。此二句总属生法。即万 <lb ed="X" n="0234a22"/><lb ed="R111" n="0304a01"/>累之原也。禀即禀受。体即四大色身。从初一念顚 <lb ed="X" n="0234a23"/><lb ed="R111" n="0304a02"/>倒。揽父母赤白二秽为身。故曰遗体。假众缘者。假 <lb ed="X" n="0234a24"/><lb ed="R111" n="0304a03"/>谓假借。亦藉也。众缘即四大六根。及十二因缘。圆 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0234b" n="0234b"/> <lb ed="X" n="0234b01"/><lb ed="R111" n="0304a04"/>觉经云。四缘假合。妄有六根。六根四大。中外合成。 <lb ed="X" n="0234b02"/><lb ed="R111" n="0304a05"/>言四大者。即地水火风。其体各异。中无实性。亦无 <lb ed="X" n="0234b03"/><lb ed="R111" n="0304a06"/>主宰能自和合为身。必藉夙因众缘三事而成。因 <lb ed="X" n="0234b04"/><lb ed="R111" n="0304a07"/>缘不具。色即不住。十二因缘者。所谓此有。故彼有。 <lb ed="X" n="0234b05"/><lb ed="R111" n="0304a08"/>此生。故彼生。从无明缘行。行缘识。识缘名色。名色 <lb ed="X" n="0234b06"/><lb ed="R111" n="0304a09"/>缘六入。六入缘触。触缘受。受缘爱。爱缘取。取缘有。 <lb ed="X" n="0234b07"/><lb ed="R111" n="0304a10"/>有缘生。生缘老死。起忧悲苦恼。如是纯大苦蕴积 <lb ed="X" n="0234b08"/><lb ed="R111" n="0304a11"/>集而生。然此十二法。辗转能感果故名因。互相由 <lb ed="X" n="0234b09"/><lb ed="R111" n="0304a12"/>藉而有谓之缘。因缘相续。则生死往还无际。若破 <lb ed="X" n="0234b10"/><lb ed="R111" n="0304a13"/>无明。不起取有。则三界二十五有生死皆息。所谓 <lb ed="X" n="0234b11"/><lb ed="R111" n="0304a14"/>此无。故彼无。此灭。故彼灭。从无明灭。则行灭。乃至 <lb ed="X" n="0234b12"/><lb ed="R111" n="0304a15"/>老死忧悲苦恼。纯大苦蕴积集皆灭矣。</p> <lb ed="X" n="0234b13"/><lb ed="R111" n="0304a16"/><p xml:id="pX63p0234b1301">记曰。身假众缘所成。缘合则起而为生。缘散则灭 <lb ed="X" n="0234b14"/><lb ed="R111" n="0304a17"/>而为死。是以法从缘故不有。缘起故不无。既从缘 <lb ed="X" n="0234b15"/><lb ed="R111" n="0304a18"/>有。故无真宰常主。止观云。从头足肢节。一一谛观。 <lb ed="X" n="0234b16"/><lb ed="R111" n="0304b01"/>了不见有我。何处有人。及与众生。业力機关。假为 <lb ed="X" n="0234b17"/><lb ed="R111" n="0304b02"/>空聚。从众缘生。无有主宰也。十二因缘者。亦名缘 <lb ed="X" n="0234b18"/><lb ed="R111" n="0304b03"/>起。又名缘生。谓先无其事。而从彼生。名之为因。素 <lb ed="X" n="0234b19"/><lb ed="R111" n="0304b04"/>有其分。而从彼起。名之为缘。一曰无明。即昏暗之 <lb ed="X" n="0234b20"/><lb ed="R111" n="0304b05"/>義。谓过去世烦恼之惑。覆盖本性。无所明了也。二 <lb ed="X" n="0234b21"/><lb ed="R111" n="0304b06"/>曰行。行即行业。谓过去世身口造作一切善不善 <lb ed="X" n="0234b22"/><lb ed="R111" n="0304b07"/>业也。此二支是过去因。三曰识。识即识心。谓由过 <lb ed="X" n="0234b23"/><lb ed="R111" n="0304b08"/>去惑业相牵。致令此识投托母胎。一刹那间。染爱 <lb ed="X" n="0234b24"/><lb ed="R111" n="0304b09"/>为种。纳想成胎。即揽父母精血二滴。合成一滴。大 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0234c" n="0234c"/> <lb ed="X" n="0234c01"/><lb ed="R111" n="0304b10"/>如豆子。住胎脏中。与三事和合。一命。二暖。三识。是 <lb ed="X" n="0234c02"/><lb ed="R111" n="0304b11"/>中有报风依风。名为寿命。精血不臭不烂。名为暖。 <lb ed="X" n="0234c03"/><lb ed="R111" n="0304b12"/>是中心意。名为识。如是三事。缺一则腐败不住。此 <lb ed="X" n="0234c04"/><lb ed="R111" n="0304b13"/>是入母胎中初七日位。名歌罗逻。状如凝酥。从此 <lb ed="X" n="0234c05"/><lb ed="R111" n="0304b14"/>以後。随母气息上下。七日一变。止观云。人托胎时。 <lb ed="X" n="0234c06"/><lb ed="R111" n="0304b15"/>神识始与精血合。带丝在脐。脐能连持。谓脐既为 <lb ed="X" n="0234c07"/><lb ed="R111" n="0304b16"/>诸肠胃之源。在胎之时。以母之脐。注子之脐。故母 <lb ed="X" n="0234c08"/><lb ed="R111" n="0304b17"/>所食。从脐而入。以资于子。气息亦尔。子初在胎。依 <lb ed="X" n="0234c09"/><lb ed="R111" n="0304b18"/>于母息。故俗名子以之为息。四曰名色。名即是心。 <lb ed="X" n="0234c10"/><lb ed="R111" n="0305a01"/>谓心但有名字。而无形质也。色即色质。谓从托胎 <lb ed="X" n="0234c11"/><lb ed="R111" n="0305a02"/>後。至第五个七日。名形位。生诸根形。四支分别。是 <lb ed="X" n="0234c12"/><lb ed="R111" n="0305a03"/>名为色。以父母精血为身根种。识在其中。故合名 <lb ed="X" n="0234c13"/><lb ed="R111" n="0305a04"/>名色。五曰六入。谓从入胎<anchor xml:id="nkr_note_add_0234c1301" n="0234c1301"/><anchor xml:id="beg0234c1301" n="0234c1301"/>已<anchor xml:id="end0234c1301"/>後。至第六个七日。名 <lb ed="X" n="0234c14"/><lb ed="R111" n="0305a05"/>发毛爪齿位。至第七个七日。名具根位。谓六根开 <lb ed="X" n="0234c15"/><lb ed="R111" n="0305a06"/>张。有入六尘之用。故名六入。六曰触。触即触对。谓 <lb ed="X" n="0234c16"/><lb ed="R111" n="0305a07"/>从出胎。乃至三四岁时。眼耳鼻舌身意之六根。虽 <lb ed="X" n="0234c17"/><lb ed="R111" n="0305a08"/>触色声香味触法之六尘。而未能了知。生苦乐之 <lb ed="X" n="0234c18"/><lb ed="R111" n="0305a09"/>想。故名为触。七曰受。受即领纳之義。谓五六岁。至 <lb ed="X" n="0234c19"/><lb ed="R111" n="0305a10"/>十二三岁时。六根触对六尘。即能纳受前境。好恶 <lb ed="X" n="0234c20"/><lb ed="R111" n="0305a11"/>等事。虽能了别。然未起贪爱婬染之心也。此五支 <lb ed="X" n="0234c21"/><lb ed="R111" n="0305a12"/>是现在果。八曰爱。爱即贪爱。谓从十四五岁。至十 <lb ed="X" n="0234c22"/><lb ed="R111" n="0305a13"/>八九岁时。贪种种勝妙资具。及婬欲等境。然犹未 <lb ed="X" n="0234c23"/><lb ed="R111" n="0305a14"/>能廣遍追求。故名为爱。九曰取。取即求取。谓从二 <lb ed="X" n="0234c24"/><lb ed="R111" n="0305a15"/>十岁後。贪爱转盛。于色声香味触。五尘之境。四方 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0235a" n="0235a"/> <lb ed="X" n="0235a01"/><lb ed="R111" n="0305a16"/>驰求。故名为取。十曰有。有即後有。因果之不亡也。 <lb ed="X" n="0235a02"/><lb ed="R111" n="0305a17"/>谓因求取诸境。起善恶业。积集牵引当生欲界。色 <lb ed="X" n="0235a03"/><lb ed="R111" n="0305a18"/>界。无色界。三有之果也。此三支是现在因。十一曰 <lb ed="X" n="0235a04"/><lb ed="R111" n="0305b01"/>生。生即受生。谓今生所作善恶之业。来世于三界 <lb ed="X" n="0235a05"/><lb ed="R111" n="0305b02"/>六道中受生也。十二曰老死。老即根熟。死即根壞。 <lb ed="X" n="0235a06"/><lb ed="R111" n="0305b03"/>谓来世受生<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a0601" n="0235a0601"/><anchor xml:id="beg0235a0601" n="0235a0601"/>已<anchor xml:id="end0235a0601"/>。至五阴身熟。名老。熟<anchor xml:id="nkr_note_add_0235a0602" n="0235a0602"/><anchor xml:id="beg0235a0602" n="0235a0602"/>已<anchor xml:id="end0235a0602"/>壞灭。名死。 <lb ed="X" n="0235a07"/><lb ed="R111" n="0305b04"/>此二支是未来之果。斯十二支。是三世因果。循环 <lb ed="X" n="0235a08"/><lb ed="R111" n="0305b05"/>不断之法。以由过去世无明行为因。感斯现在识 <lb ed="X" n="0235a09"/><lb ed="R111" n="0305b06"/>名色六入触受为果。由斯果故。起爱取有。为现在 <lb ed="X" n="0235a10"/><lb ed="R111" n="0305b07"/>之因。由斯因故。招感未来世生老死之果。果复造 <lb ed="X" n="0235a11"/><lb ed="R111" n="0305b08"/>因。因复感果。三世相续。无有间断。如车轮转。故曰 <lb ed="X" n="0235a12"/><lb ed="R111" n="0305b09"/>轮迴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235a13"/><lb ed="R111" n="0305b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0235a1301">虽乃四大扶持。常相违偝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235a14"/><lb ed="R111" n="0305b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0235a1401">上句假合。下句乖顺。夫人揽外地水火风合集成 <lb ed="X" n="0235a15"/><lb ed="R111" n="0305b12"/>身。共相扶翼。执持命根。住寿一期。然于其中。常相 <lb ed="X" n="0235a16"/><lb ed="R111" n="0305b13"/>乖顺。一大不调。百一病生。四大不调。则四百四病 <lb ed="X" n="0235a17"/><lb ed="R111" n="0305b14"/>同时俱作。所言大者。谓此四法。无处不有。遍诸方 <lb ed="X" n="0235a18"/><lb ed="R111" n="0305b15"/>域。故称为大。万事万形。皆四大成。在外则为土木 <lb ed="X" n="0235a19"/><lb ed="R111" n="0305b16"/>山河。在内则为四肢百骸。聚而为生。散而为死。生 <lb ed="X" n="0235a20"/><lb ed="R111" n="0305b17"/>则为内。死则为外。内外虽殊。而大不异。坚性属地。 <lb ed="X" n="0235a21"/><lb ed="R111" n="0305b18"/>即发毛爪齿皮肉筋骨等。此若不假水。则不和合。 <lb ed="X" n="0235a22"/><lb ed="R111" n="0306a01"/>湿性属水。即涕唾精液大小便利等。此若不假地。 <lb ed="X" n="0235a23"/><lb ed="R111" n="0306a02"/>则便流散。热性属火。即身中暖气。若不假风。则不 <lb ed="X" n="0235a24"/><lb ed="R111" n="0306a03"/>增长。动性属风。即出入息。及身之动转。若无此风。 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0235b" n="0235b"/> <lb ed="X" n="0235b01"/><lb ed="R111" n="0306a04"/>则身不能动转施为。然此四大。性本无患。以众缘 <lb ed="X" n="0235b02"/><lb ed="R111" n="0306a05"/>合集。增损相剋。病患由是而生。故地增则令身沉 <lb ed="X" n="0235b03"/><lb ed="R111" n="0306a06"/>重。水积则涕唾乖常。火盛则头胸壮热。风动则气 <lb ed="X" n="0235b04"/><lb ed="R111" n="0306a07"/>息击衝。即沉重。痰癊。黄热。气发。之病也。由此四病。 <lb ed="X" n="0235b05"/><lb ed="R111" n="0306a08"/>则有四百四病生起。风病百一。黄病百一。痰癊病 <lb ed="X" n="0235b06"/><lb ed="R111" n="0306a09"/>百一。总集病百一。如是诸患。无时不生。故曰常相 <lb ed="X" n="0235b07"/><lb ed="R111" n="0306a10"/>违偝。</p> <lb ed="X" n="0235b08"/><lb ed="R111" n="0306a11"/><p xml:id="pX63p0235b0801">记曰。大论云。四大为身。常相侵害。一一大中。百一 <lb ed="X" n="0235b09"/><lb ed="R111" n="0306a12"/>病起。冷病有二百二。水风起故。热病有二百二。地 <lb ed="X" n="0235b10"/><lb ed="R111" n="0306a13"/>火起故。火热相。地坚相。坚相故难消。难消故能起 <lb ed="X" n="0235b11"/><lb ed="R111" n="0306a14"/>热病血肉筋骨脉髓等是地分。除其业报者。一切 <lb ed="X" n="0235b12"/><lb ed="R111" n="0306a15"/>法皆和合因缘而生也。辅行云。四大不顺者。行役 <lb ed="X" n="0235b13"/><lb ed="R111" n="0306a16"/>无时。强健担负。搪触寒热。外热助火。火强破水。是 <lb ed="X" n="0235b14"/><lb ed="R111" n="0306a17"/>增火病。外寒助水。水增害火。是为水病。外风动气。 <lb ed="X" n="0235b15"/><lb ed="R111" n="0306a18"/>气吹火。火动水。是为风病。或三大增害于地。名等 <lb ed="X" n="0235b16"/><lb ed="R111" n="0306b01"/>分病。或身分增害三大。亦是等分病。属地病。饮食 <lb ed="X" n="0235b17"/><lb ed="R111" n="0306b02"/>不节亦能作病。如薑桂辛物增火。蔗蜜甘冷增水。 <lb ed="X" n="0235b18"/><lb ed="R111" n="0306b03"/>梨增风。膏腻增地。黄瓜为热病而作因缘。即是啖 <lb ed="X" n="0235b19"/><lb ed="R111" n="0306b04"/>不安之食。而生病也。古云。病从口入。祸从口出。此 <lb ed="X" n="0235b20"/><lb ed="R111" n="0306b05"/>之谓欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235b21"/><lb ed="R111" n="0306b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0235b2101">无常老病。不与人期。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235b22"/><lb ed="R111" n="0306b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0235b2201">上句明三相。下句明无主。三相本空。原无有我。何 <lb ed="X" n="0235b23"/><lb ed="R111" n="0306b08"/>能作主任情与之期剋。除其识心达本者能之。昧 <lb ed="X" n="0235b24"/><lb ed="R111" n="0306b09"/>者不觉也。无常者。谓本无今有。暂有还无。乃刹那 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0235c" n="0235c"/> <lb ed="X" n="0235c01"/><lb ed="R111" n="0306b10"/>不住之谓也。从出胎来。至壮至老至病。乃至命尽。 <lb ed="X" n="0235c02"/><lb ed="R111" n="0306b11"/>于其中间。念念迁流不住。故曰无常。亦死之异名。 <lb ed="X" n="0235c03"/><lb ed="R111" n="0306b12"/>老者根熟衰耄。形枯色悴。精神昏昧。发白面皱。将 <lb ed="X" n="0235c04"/><lb ed="R111" n="0306b13"/>死不久之谓也。病者。四大不调。四百从生。身力疲 <lb ed="X" n="0235c05"/><lb ed="R111" n="0306b14"/>败。饮食不安。精神减损。坐起须人。故名为病。若以 <lb ed="X" n="0235c06"/><lb ed="R111" n="0306b15"/>法次第相因。则死在後。今以无常一法。体遍一切。 <lb ed="X" n="0235c07"/><lb ed="R111" n="0306b16"/>该于生老病死诸法故也。</p> <lb ed="X" n="0235c08"/><lb ed="R111" n="0306b17"/><p xml:id="pX63p0235c0801">记曰。新新不住。念念不停。谓之无常。经云。无常力 <lb ed="X" n="0235c09"/><lb ed="R111" n="0306b18"/>大。迅速过于山水。折论云。无常有三种。一念念壞 <lb ed="X" n="0235c10"/><lb ed="R111" n="0307a01"/>灭无常。二和合離散无常。三毕竟如是无常。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0235c11"/><lb ed="R111" n="0307a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">三生灭时速</cb:mulu><head>〇三生灭时速</head> <lb ed="X" n="0235c12"/><lb ed="R111" n="0307a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0235c1201">朝存夕亡。刹那异世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c13"/><lb ed="R111" n="0307a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0235c1301">上句言现生。下句言後世。此二句幷释无常義。下 <lb ed="X" n="0235c14"/><lb ed="R111" n="0307a05"/>更以霜露等喩明。言刹那者。时之极速也。谓人临 <lb ed="X" n="0235c15"/><lb ed="R111" n="0307a06"/>终捨寿。只在最後一刹那顷。即诸根壞日。识迁離 <lb ed="X" n="0235c16"/><lb ed="R111" n="0307a07"/>际。捨此故身。别受馀质时也。识谓第八识。去居殿 <lb ed="X" n="0235c17"/><lb ed="R111" n="0307a08"/>後。来为先锋。一刹那间。揽父母精血住胎脏中。为 <lb ed="X" n="0235c18"/><lb ed="R111" n="0307a09"/>生死之根。苦果之源也。</p> <lb ed="X" n="0235c19"/><lb ed="R111" n="0307a10"/><p xml:id="pX63p0235c1901">记曰。识有八种。一眼识。二耳识。三鼻识。四舌识。五 <lb ed="X" n="0235c20"/><lb ed="R111" n="0307a11"/>身识。六意识。七末那识。八阿赖耶识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c21"/><lb ed="R111" n="0307a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0235c2101">譬如春霜晓露。倏忽即无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0235c22"/><lb ed="R111" n="0307a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0235c2201">上句设体。下句释性。以霜露遇日即消。体既不坚 <lb ed="X" n="0235c23"/><lb ed="R111" n="0307a14"/>性亦非常。譬如者。设况之词。倏忽者。暂有而无也。</p> <lb ed="X" n="0235c24"/><lb ed="R111" n="0307a15"/><p xml:id="pX63p0235c2401">记曰。本文二句。是释朝存夕亡一句。总明时速也。 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0236a" n="0236a"/> <lb ed="X" n="0236a01"/><lb ed="R111" n="0307a16"/>倏者。速疾也。宗镜云。虽年百岁。犹若刹那。如东逝 <lb ed="X" n="0236a02"/><lb ed="R111" n="0307a17"/>之长波。似西垂之残照。击石之星火。骤隙之迅驹。 <lb ed="X" n="0236a03"/><lb ed="R111" n="0307a18"/>风裡之微灯。草头之朝露。临涯之朽树。烁目之电 <lb ed="X" n="0236a04"/><lb ed="R111" n="0307b01"/>光。若不遇于正法。必永坠于幽途矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236a05"/><lb ed="R111" n="0307b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236a0501">岸树井藤。岂能长久。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236a06"/><lb ed="R111" n="0307b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236a0601">上句出体。下句释義。临崖之树非长。二鼠侵藤岂 <lb ed="X" n="0236a07"/><lb ed="R111" n="0307b04"/>久。大集经云。昔有一人。避二醉象。缘藤入井。下有 <lb ed="X" n="0236a08"/><lb ed="R111" n="0307b05"/>三龙吐火张爪。彼即悬藤而住。上有黑白二鼠啮 <lb ed="X" n="0236a09"/><lb ed="R111" n="0307b06"/>藤将断。傍有四蛇欲螫。其人仰望。二象<anchor xml:id="nkr_note_add_0236a0901" n="0236a0901"/><anchor xml:id="beg0236a0901" n="0236a0901"/>已<anchor xml:id="end0236a0901"/>临井上。 <lb ed="X" n="0236a10"/><lb ed="R111" n="0307b07"/>忧恼无托。忽有蜂过。遗蜜五滴入口。是人咂蜜。全 <lb ed="X" n="0236a11"/><lb ed="R111" n="0307b08"/>忘危惧。今以二醉象喩生死。藤喩命根。入井喩无 <lb ed="X" n="0236a12"/><lb ed="R111" n="0307b09"/>常。二鼠喩日月。四蛇喩四大。三龙喩三毒。五滴蜜 <lb ed="X" n="0236a13"/><lb ed="R111" n="0307b10"/>喩五欲。三毒乃三恶道之因。故藤一断。即有堕落 <lb ed="X" n="0236a14"/><lb ed="R111" n="0307b11"/>之患矣。</p> <lb ed="X" n="0236a15"/><lb ed="R111" n="0307b12"/><p xml:id="pX63p0236a1501">记曰。本文二句。释不与人期一句。斯明年月日速 <lb ed="X" n="0236a16"/><lb ed="R111" n="0307b13"/>也。身似临崖树。业风一至。非力能挽。命如井中藤。 <lb ed="X" n="0236a17"/><lb ed="R111" n="0307b14"/>日月时亏。使人不觉岸树是年不长。井藤是日月 <lb ed="X" n="0236a18"/><lb ed="R111" n="0307b15"/>之速。言井藤者。是井边所生之藤。或云。树根。井谓 <lb ed="X" n="0236a19"/><lb ed="R111" n="0307b16"/>丘墟枯井也。罗什法师曰。昔有罪人。怖罪逃走。王 <lb ed="X" n="0236a20"/><lb ed="R111" n="0307b17"/>令醉象逐之。其人怖急。自投枯井。云云。三毒者。贪 <lb ed="X" n="0236a21"/><lb ed="R111" n="0307b18"/>嗔痴也。三恶道者。地狱饿鬼畜牲也。五欲者。色声 <lb ed="X" n="0236a22"/><lb ed="R111" n="0308a01"/>香味触也。或以财色名食睡为五欲。谓众生迷于 <lb ed="X" n="0236a23"/><lb ed="R111" n="0308a02"/>五欲少乐。全忘生死危险诸苦也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236a24"/><lb ed="R111" n="0308a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236a2401">念念迅速。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0236b" n="0236b"/> <lb ed="X" n="0236b01"/><lb ed="R111" n="0308a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236b0101">念。谓凡夫生灭心之妄念。前念未灭。後念续生。念 <lb ed="X" n="0236b02"/><lb ed="R111" n="0308a05"/>念生灭。如灯烧炷。起灭不停。如是生灭迅速之相。 <lb ed="X" n="0236b03"/><lb ed="R111" n="0308a06"/>非具慧眼者莫见。</p> <lb ed="X" n="0236b04"/><lb ed="R111" n="0308a07"/><p xml:id="pX63p0236b0401">记曰。此明念速也。妄念。故生灭不停。真心。则常住 <lb ed="X" n="0236b05"/><lb ed="R111" n="0308a08"/>不迁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236b06"/><lb ed="R111" n="0308a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236b0601">一刹那间。转息即是来生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236b07"/><lb ed="R111" n="0308a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236b0701">梵语刹那。此言一念。乃时之极速也。僧祇云。二十 <lb ed="X" n="0236b08"/><lb ed="R111" n="0308a11"/>念为一瞬。二十瞬名一弹指。俱舍云。壮士一弹指 <lb ed="X" n="0236b09"/><lb ed="R111" n="0308a12"/>顷。有六十五刹那。然念有大小。大念者。一念中有 <lb ed="X" n="0236b10"/><lb ed="R111" n="0308a13"/>九十刹那。一刹那中。有九百生灭。此言一刹那者。 <lb ed="X" n="0236b11"/><lb ed="R111" n="0308a14"/>小念也。息。即出入息。此息名曰寿命。以一期为寿。 <lb ed="X" n="0236b12"/><lb ed="R111" n="0308a15"/>连持曰命。一期连持息风不断。故出入息名为寿 <lb ed="X" n="0236b13"/><lb ed="R111" n="0308a16"/>命。转即出<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b1301" n="0236b1301"/><anchor xml:id="beg0236b1301" n="0236b1301"/>已<anchor xml:id="end0236b1301"/>不复更入。名曰命终。此只在一刹那 <lb ed="X" n="0236b14"/><lb ed="R111" n="0308a17"/>间。即第八识捨前阴。受後阴时。今不言中阴者。以 <lb ed="X" n="0236b15"/><lb ed="R111" n="0308a18"/>擧前後而该其中也。又中阴迟速不定。迟则七七 <lb ed="X" n="0236b16"/><lb ed="R111" n="0308b01"/>之日。速则疾于心念。便捨中而受後矣。来生者。总 <lb ed="X" n="0236b17"/><lb ed="R111" n="0308b02"/>该六道。随善恶业。而报生其处也。</p> <lb ed="X" n="0236b18"/><lb ed="R111" n="0308b03"/><p xml:id="pX63p0236b1801">记曰。本文二句。即释上刹那异世一句。此明刹那 <lb ed="X" n="0236b19"/><lb ed="R111" n="0308b04"/>速也。上善生天。中善生人。下善生阿修罗。上恶生 <lb ed="X" n="0236b20"/><lb ed="R111" n="0308b05"/>地狱。中恶生饿鬼。下恶生畜牲。言瞬者。目动也。言 <lb ed="X" n="0236b21"/><lb ed="R111" n="0308b06"/>中阴者。谓人命终。出入息断时。第八识捨離前阴 <lb ed="X" n="0236b22"/><lb ed="R111" n="0308b07"/>身。即有中阴身。在虚空中。冥无所睹。以香为食。于 <lb ed="X" n="0236b23"/><lb ed="R111" n="0308b08"/>有缘处。即见父母交会。欲火之光。随念便至。以顚 <lb ed="X" n="0236b24"/><lb ed="R111" n="0308b09"/>倒想。一刹那顷。揽赤白二点。而成後阴。其中阴即 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0236c" n="0236c"/> <lb ed="X" n="0236c01"/><lb ed="R111" n="0308b10"/>灭矣。若其生方未定。或父母不会。此中阴身。七日 <lb ed="X" n="0236c02"/><lb ed="R111" n="0308b11"/>一死。乃至七七日。必定托生。不出四十九日。若彼 <lb ed="X" n="0236c03"/><lb ed="R111" n="0308b12"/>业报<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c0301" n="0236c0301"/><anchor xml:id="beg0236c0301" n="0236c0301"/>已<anchor xml:id="end0236c0301"/>定。或生人天。或堕鬼畜。一刹那间。捨前阴 <lb ed="X" n="0236c04"/><lb ed="R111" n="0308b13"/>受中阴。捨中阴。受後阴。迅逾电光。非凡所测。唯<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0236c05"/><lb ed="R111" n="0308b14"/>能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236c06"/><lb ed="R111" n="0308b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236c0601">何乃晏然空过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236c07"/><lb ed="R111" n="0308b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236c0701">何乃犹何为。亦反诘之词。亦承上转下之语。以上 <lb ed="X" n="0236c08"/><lb ed="R111" n="0308b17"/>示知生死过患无常迅速。向下令悟捨俗入道。依 <lb ed="X" n="0236c09"/><lb ed="R111" n="0308b18"/>法勤修。期出轮迴。晏然者。安然也。总谓光阴迅速。 <lb ed="X" n="0236c10"/><lb ed="R111" n="0309a01"/>人命无常。何为饱食终日。无所用心。而晏然虚度。 <lb ed="X" n="0236c11"/><lb ed="R111" n="0309a02"/>不谋上进。以脱生死者乎。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0236c12"/><lb ed="R111" n="0309a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">四违俗入道</cb:mulu><head>〇四违俗入道</head> <lb ed="X" n="0236c13"/><lb ed="R111" n="0309a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0236c1301">父母不供甘脂。六亲固以弃離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0236c14"/><lb ed="R111" n="0309a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0236c1401">上句缺返哺。下句缺敬睦。父母者。子之天地也。诗 <lb ed="X" n="0236c15"/><lb ed="R111" n="0309a06"/>云。哀哀父母。生我劬劳。欲报之恩。昊天罔极。经云。 <lb ed="X" n="0236c16"/><lb ed="R111" n="0309a07"/>若有供养父母。得无量福。<persName>佛</persName>言。父母于子。有大增 <lb ed="X" n="0236c17"/><lb ed="R111" n="0309a08"/>益。乳哺长养。随时将育。四大得成。若人右肩负父。 <lb ed="X" n="0236c18"/><lb ed="R111" n="0309a09"/>左肩负母。经历百年。便利背上。无有怨心。四事供 <lb ed="X" n="0236c19"/><lb ed="R111" n="0309a10"/>养无乏。此子犹不足报父母之恩。欲报恩者。当劝 <lb ed="X" n="0236c20"/><lb ed="R111" n="0309a11"/>父母于<persName>佛</persName>法僧。因果等法。未信者令信。<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c2001" n="0236c2001"/><anchor xml:id="beg0236c2001" n="0236c2001"/>已<anchor xml:id="end0236c2001"/>信者令 <lb ed="X" n="0236c21"/><lb ed="R111" n="0309a12"/>增长。无净戒者。劝受持戒。有悭贪者。劝行惠施。无 <lb ed="X" n="0236c22"/><lb ed="R111" n="0309a13"/>勝慧者。劝修勝慧。令善安住。以自调伏。乃名真实 <lb ed="X" n="0236c23"/><lb ed="R111" n="0309a14"/>报父母之恩。六亲者。父母兄弟妻子也。又曰。一父。 <lb ed="X" n="0236c24"/><lb ed="R111" n="0309a15"/>二子。三从父昆弟。四从祖昆弟。五曾祖昆弟。六族 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0237a" n="0237a"/> <lb ed="X" n="0237a01"/><lb ed="R111" n="0309a16"/>昆弟。弃離者。经云。菩萨出家。捨離六亲。不记不忆。 <lb ed="X" n="0237a02"/><lb ed="R111" n="0309a17"/>勤修道行。以速成菩提故。</p> <lb ed="X" n="0237a03"/><lb ed="R111" n="0309a18"/><p xml:id="pX63p0237a0301">记曰。甘脂者。美食也。犹不足报父母恩者。谓虽色 <lb ed="X" n="0237a04"/><lb ed="R111" n="0309b01"/>养无违。而不能置亲神于上界。欲利亲灵于多生 <lb ed="X" n="0237a05"/><lb ed="R111" n="0309b02"/>者。必须劝持斋戒。廣修福慧。若出家者。父母贫乏。 <lb ed="X" n="0237a06"/><lb ed="R111" n="0309b03"/>不能自活。<persName>佛</persName>听教令信心。授彼三皈五戒。然後乞 <lb ed="X" n="0237a07"/><lb ed="R111" n="0309b04"/>食供之。南山云。真出家者。怖四怨之多苦。厌三界 <lb ed="X" n="0237a08"/><lb ed="R111" n="0309b05"/>之无常。辞六亲之至爱。捨五欲之深著。能如是者。 <lb ed="X" n="0237a09"/><lb ed="R111" n="0309b06"/>名真出家。则可绍隆三宝。度脱四生。利益甚深。功 <lb ed="X" n="0237a10"/><lb ed="R111" n="0309b07"/>德无量矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237a11"/><lb ed="R111" n="0309b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237a1101">不能安国治<g ref="#CB15131">邦</g>。家业顿捐继嗣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237a12"/><lb ed="R111" n="0309b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237a1201">上句缺致君泽民。下句缺承业继嗣。释子出家。捨 <lb ed="X" n="0237a13"/><lb ed="R111" n="0309b10"/>生育继嗣。绍隆三宝种族。虽似忠孝有缺。然立身 <lb ed="X" n="0237a14"/><lb ed="R111" n="0309b11"/>行道。以报亲恩。说法劝善。用羽皇化。如斯报德。孰 <lb ed="X" n="0237a15"/><lb ed="R111" n="0309b12"/>能加焉。昔宋文帝。谓<name role="" type="person">何尙之</name>曰。若率土皆淳释化。 <lb ed="X" n="0237a16"/><lb ed="R111" n="0309b13"/>则朕坐致太平矣。尙之对曰。夫百家之鄕。十人持 <lb ed="X" n="0237a17"/><lb ed="R111" n="0309b14"/>五戒。则十人淳谨。千室之邑。百人修十善。则百人 <lb ed="X" n="0237a18"/><lb ed="R111" n="0309b15"/>和睦。人能行一善。则去一恶。去一恶。则息一刑。一 <lb ed="X" n="0237a19"/><lb ed="R111" n="0309b16"/>刑息于家。万刑息于国。此明旨所谓坐致太平者 <lb ed="X" n="0237a20"/><lb ed="R111" n="0309b17"/>也。</p> <lb ed="X" n="0237a21"/><lb ed="R111" n="0309b18"/><p xml:id="pX63p0237a2101">记曰。上文明违俗。下文明入道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237a22"/><lb ed="R111" n="0310a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237a2201">缅離鄕黨。剃发禀师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237a23"/><lb ed="R111" n="0310a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237a2301">上句離俗。下句入道。缅者远也。谓远離鄕俗。趣向 <lb ed="X" n="0237a24"/><lb ed="R111" n="0310a03"/>无为。即捨家。趣于非家也。剃发禀师者。弃俗容仪。 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0237b" n="0237b"/> <lb ed="X" n="0237b01"/><lb ed="R111" n="0310a04"/>壞世饰好。仿同<persName>如来</persName>。具<persName>佛</persName>德相。禀命于师。从师受 <lb ed="X" n="0237b02"/><lb ed="R111" n="0310a05"/>学。乃入道之玄规。出世之洪笵也。</p> <lb ed="X" n="0237b03"/><lb ed="R111" n="0310a06"/><p xml:id="pX63p0237b0301">记曰。世以鬚发为容仪饰好。比丘出家。违俗慕道。 <lb ed="X" n="0237b04"/><lb ed="R111" n="0310a07"/>弃世所好。绝灭爱情。今时留鬚长发。号曰头陀。名 <lb ed="X" n="0237b05"/><lb ed="R111" n="0310a08"/>既叛而行复乖矣。梵语头陀。此云抖擞。谓抖擞三 <lb ed="X" n="0237b06"/><lb ed="R111" n="0310a09"/>界尘劳烦恼。其行则有十二法。今以披发。号为头 <lb ed="X" n="0237b07"/><lb ed="R111" n="0310a10"/>陀者。讹妄之甚也。<persName>佛</persName>言。鬚发爪长。是恶比丘破戒 <lb ed="X" n="0237b08"/><lb ed="R111" n="0310a11"/>之相。若阿兰若独住比丘。无人剃者。听发极长一 <lb ed="X" n="0237b09"/><lb ed="R111" n="0310a12"/>寸。爪长如一麦。不得过。捨家趣非家者。弃世俗之 <lb ed="X" n="0237b10"/><lb ed="R111" n="0310a13"/>家。入无为之舍也。文殊菩萨白<persName>佛</persName>言。云何<persName>如来</persName>说 <lb ed="X" n="0237b11"/><lb ed="R111" n="0310a14"/>父母恩大。不可不报。又言师僧之恩。不可称量。其 <lb ed="X" n="0237b12"/><lb ed="R111" n="0310a15"/>谁为最。<persName>佛</persName>言。其在家者。孝事父母。在于膝下。莫以 <lb ed="X" n="0237b13"/><lb ed="R111" n="0310a16"/>报生长之恩。以生育恩深。故言大也。若从师学。开 <lb ed="X" n="0237b14"/><lb ed="R111" n="0310a17"/>发知见。次恩大也。夫出家者。捨其父母生死之家。 <lb ed="X" n="0237b15"/><lb ed="R111" n="0310a18"/>入法门中受微妙法。师之力也。生长法身。出功德 <lb ed="X" n="0237b16"/><lb ed="R111" n="0310b01"/>财。养智慧命。功莫大焉。追其所生。乃次之耳。鄕黨 <lb ed="X" n="0237b17"/><lb ed="R111" n="0310b02"/>者。鄕向也。谓众人之所向也。黨朋黨也。古以五百 <lb ed="X" n="0237b18"/><lb ed="R111" n="0310b03"/>家为黨。周礼云。百家之内曰鄕。汉志以五家为邻。 <lb ed="X" n="0237b19"/><lb ed="R111" n="0310b04"/>五邻为里。四里为族。五族为黨。五黨为州。五州为 <lb ed="X" n="0237b20"/><lb ed="R111" n="0310b05"/>鄕。斯则以万二千五百家。而为鄕也。禀者。受命也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237b21"/><lb ed="R111" n="0310b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237b2101">内勤克念之功。外弘不诤之德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237b22"/><lb ed="R111" n="0310b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237b2201">上句明念慧。下句明和敬。内切念慧。外阐六和。乃 <lb ed="X" n="0237b23"/><lb ed="R111" n="0310b08"/>入道之功勋。立德之基本也。肇师云。非真心无以 <lb ed="X" n="0237b24"/><lb ed="R111" n="0310b09"/>具六法。非六法无以和群众。如众不和。非敬顺之 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0237c" n="0237c"/> <lb ed="X" n="0237c01"/><lb ed="R111" n="0310b10"/>本也。</p> <lb ed="X" n="0237c02"/><lb ed="R111" n="0310b11"/><p xml:id="pX63p0237c0201">记曰。一戒和同修。二见和同解。三身和同住。四利 <lb ed="X" n="0237c03"/><lb ed="R111" n="0310b12"/>和同均。五口和无诤。六意和同悦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237c04"/><lb ed="R111" n="0310b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237c0401">迥脱尘世。冀期出離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237c05"/><lb ed="R111" n="0310b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237c0501">上句出世俗家。下句出三界家。欲脱尘俗。须发足 <lb ed="X" n="0237c06"/><lb ed="R111" n="0310b15"/>超方。期超三界。当断烦恼。始符出家之本誓也。此 <lb ed="X" n="0237c07"/><lb ed="R111" n="0310b16"/>二句。总结上文以起下词。</p> <lb ed="X" n="0237c08"/><lb ed="R111" n="0310b17"/><p xml:id="pX63p0237c0801">记曰。上句结父母六亲<g ref="#CB15131">邦</g>国继嗣鄕黨五句。下句 <lb ed="X" n="0237c09"/><lb ed="R111" n="0310b18"/>结剃发内勤外弘三句。迥者。寥远也。冀者。欲也。望 <lb ed="X" n="0237c10"/><lb ed="R111" n="0311a01"/>也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0237c11"/><lb ed="R111" n="0311a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">五名利失道</cb:mulu><head>〇五名利失道</head> <lb ed="X" n="0237c12"/><lb ed="R111" n="0311a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0237c1201">何乃纔登戒品。便言我是比丘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0237c13"/><lb ed="R111" n="0311a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0237c1301">上句明无作始霑。下句明止德未备。由名行未当。 <lb ed="X" n="0237c14"/><lb ed="R111" n="0311a05"/>非称比丘之義。辞亲入道。内勤外弘。本为期出生 <lb ed="X" n="0237c15"/><lb ed="R111" n="0311a06"/>死。何以纔入僧数。即便饕餮名利。放逸恣情。造有 <lb ed="X" n="0237c16"/><lb ed="R111" n="0311a07"/>漏因。结生死果。违偝初心。失出離行耶。纔登戒品 <lb ed="X" n="0237c17"/><lb ed="R111" n="0311a08"/>者。方禀具足。无作初成也。戒品有四。谓五戒。十戒。 <lb ed="X" n="0237c18"/><lb ed="R111" n="0311a09"/>具足戒。菩萨戒。前後俱通在家出家。中二唯局出 <lb ed="X" n="0237c19"/><lb ed="R111" n="0311a10"/>家。我是比丘者。具足戒人也。比丘是梵语。名含三 <lb ed="X" n="0237c20"/><lb ed="R111" n="0311a11"/>義。一破恶。二怖魔。三乞士。含此三義。不能翻译。故 <lb ed="X" n="0237c21"/><lb ed="R111" n="0311a12"/>存本音。</p> <lb ed="X" n="0237c22"/><lb ed="R111" n="0311a13"/><p xml:id="pX63p0237c2201">记曰。无作者。亦名无教。又名无表色。乃戒体也。从 <lb ed="X" n="0237c23"/><lb ed="R111" n="0311a14"/>三羯磨而得。得此体<anchor xml:id="nkr_note_add_0237c2301" n="0237c2301"/><anchor xml:id="beg0237c2301" n="0237c2301"/>已<anchor xml:id="end0237c2301"/>。任运止恶。任运行善。不用 <lb ed="X" n="0237c24"/><lb ed="R111" n="0311a15"/>再作。故名无作。言止者。谓止断诸恶。令不更起也。 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0238a" n="0238a"/> <lb ed="X" n="0238a01"/><lb ed="R111" n="0311a16"/>破恶者。如初得戒。以三羯磨。发善律仪。破恶律仪 <lb ed="X" n="0238a02"/><lb ed="R111" n="0311a17"/>故。若通就行解。能破见思之恶也。怖魔者。既能破 <lb ed="X" n="0238a03"/><lb ed="R111" n="0311a18"/>恶。而魔王念言。此人非但出我界域。或有传灯。化 <lb ed="X" n="0238a04"/><lb ed="R111" n="0311b01"/>我眷属。空我宫殿。故生惊怖也。乞士者。乞是乞求 <lb ed="X" n="0238a05"/><lb ed="R111" n="0311b02"/>之名。士是淸雅之称。谓内修淸雅之德。外離四邪 <lb ed="X" n="0238a06"/><lb ed="R111" n="0311b03"/>之食。净命自居。福利众生。破憍慢心。谦下自卑。告 <lb ed="X" n="0238a07"/><lb ed="R111" n="0311b04"/>求资身。以成淸雅之德也。今人多求多蓄。岂称淸 <lb ed="X" n="0238a08"/><lb ed="R111" n="0311b05"/>雅之德。既乖其名。尙得为比丘者乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238a09"/><lb ed="R111" n="0311b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0238a0901">檀越所需吃用常住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238a10"/><lb ed="R111" n="0311b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0238a1001">上句明信施。下句明僧物。若无戒德。则寸丝滴水 <lb ed="X" n="0238a11"/><lb ed="R111" n="0311b08"/>难消。况檀越之四供。僧祇之受用乎。檀越者。檀是 <lb ed="X" n="0238a12"/><lb ed="R111" n="0311b09"/>西音。此言施。越乃此方之语。谓能行施。则生生越 <lb ed="X" n="0238a13"/><lb ed="R111" n="0311b10"/>度贫穷苦海也。常住有四。一。常住常住。谓僧寺房 <lb ed="X" n="0238a14"/><lb ed="R111" n="0311b11"/>舍。众具。花果。田园。仆畜等。以体局当处。不通馀界。 <lb ed="X" n="0238a15"/><lb ed="R111" n="0311b12"/>但得受用。不通分卖。故重言常住也。二。十方常住。 <lb ed="X" n="0238a16"/><lb ed="R111" n="0311b13"/>如寺中供僧常食。体通十方。唯局本处。此二名僧 <lb ed="X" n="0238a17"/><lb ed="R111" n="0311b14"/>只物。三现前现前。谓僧现得施物。唯施此处现前 <lb ed="X" n="0238a18"/><lb ed="R111" n="0311b15"/>僧故。四十方现前。如亡五众轻物。若未羯磨。物通 <lb ed="X" n="0238a19"/><lb ed="R111" n="0311b16"/>十方僧。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a1901" n="0238a1901"/><anchor xml:id="beg0238a1901" n="0238a1901"/>已<anchor xml:id="end0238a1901"/>羯磨。物属现前僧。此二名现前僧物。</p> <lb ed="X" n="0238a20"/><lb ed="R111" n="0311b17"/><p xml:id="pX63p0238a2001">记曰。所需者。通食用。吃用者。吃局饮食。医药用通 <lb ed="X" n="0238a21"/><lb ed="R111" n="0311b18"/>衣服卧具房舍等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238a22"/><lb ed="R111" n="0312a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0238a2201">不解忖思来处。谓言法尔合供。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238a23"/><lb ed="R111" n="0312a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0238a2301">上句失观。下句痴议。以无观慧故。不解思法。由痴 <lb ed="X" n="0238a24"/><lb ed="R111" n="0312a03"/>暗故。别生愚见。无惭无愧。慢怠贪嫉。因之而生矣。 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0238b" n="0238b"/> <lb ed="X" n="0238b01"/><lb ed="R111" n="0312a04"/>忖谓计度。思谓筹量也。谓言者。自出非语也。法尔 <lb ed="X" n="0238b02"/><lb ed="R111" n="0312a05"/>者。理之当然也。合供者有二。一谓他合当供养于 <lb ed="X" n="0238b03"/><lb ed="R111" n="0312a06"/>我。二谓我当合受他供。来处者。计一钵之饭。作者 <lb ed="X" n="0238b04"/><lb ed="R111" n="0312a07"/>功用不少。施者割妻子之分。以种福田。自德不全。 <lb ed="X" n="0238b05"/><lb ed="R111" n="0312a08"/>岂合受供。众德虽备。犹须观行。方消信施。故文殊 <lb ed="X" n="0238b06"/><lb ed="R111" n="0312a09"/>问经云。菩萨若无思惟。饭亦不应食也。</p> <lb ed="X" n="0238b07"/><lb ed="R111" n="0312a10"/><p xml:id="pX63p0238b0701">记曰。迦葉经云。时五百比丘言。我等不能精进。恐 <lb ed="X" n="0238b08"/><lb ed="R111" n="0312a11"/>不能消信施供养。请乞归俗。文殊菩萨赞言。若不 <lb ed="X" n="0238b09"/><lb ed="R111" n="0312a12"/>能消信施之食。寧可一日数百归俗。不应一日破 <lb ed="X" n="0238b10"/><lb ed="R111" n="0312a13"/>戒受人信施。<persName>佛</persName>告文殊。若有修禅解脱者。我听受 <lb ed="X" n="0238b11"/><lb ed="R111" n="0312a14"/>人信施食。慈恩法师云。不蚕衣。不田食。织女耕夫 <lb ed="X" n="0238b12"/><lb ed="R111" n="0312a15"/>汗血力。为成道业施将来。道业未成争消得。慈受 <lb ed="X" n="0238b13"/><lb ed="R111" n="0312a16"/>深禅师云。如今有等初学。饱食高眠。任性过口。犹 <lb ed="X" n="0238b14"/><lb ed="R111" n="0312a17"/>嫌不称意。不知出家人。如一块磨刀石。一切人要 <lb ed="X" n="0238b15"/><lb ed="R111" n="0312a18"/>刀利。便来石上磨。磨来磨去。别人刀利。自家石渐 <lb ed="X" n="0238b16"/><lb ed="R111" n="0312b01"/>消薄。有等更嫌他人不来我石上磨。有甚便宜处。 <lb ed="X" n="0238b17"/><lb ed="R111" n="0312b02"/>此语最切。如施金针。中人病处。假其石如金刚。不 <lb ed="X" n="0238b18"/><lb ed="R111" n="0312b03"/>妨嫌他不来磨。智度论云。思惟此食。垦植耘除。收 <lb ed="X" n="0238b19"/><lb ed="R111" n="0312b04"/>穫蹂治。舂磨淘汰。炊煮乃成。用功甚重。计一钵之 <lb ed="X" n="0238b20"/><lb ed="R111" n="0312b05"/>饭。作夫流汗集合成之。食少汗多。此食作之功重 <lb ed="X" n="0238b21"/><lb ed="R111" n="0312b06"/>辛苦如是。入口食之即成不净。更无所直。夙昔之 <lb ed="X" n="0238b22"/><lb ed="R111" n="0312b07"/>间。变为屎尿。本是美味。人之所嗜。变成不净。恶不 <lb ed="X" n="0238b23"/><lb ed="R111" n="0312b08"/>欲见。行者自当思惟如此弊食。我若贪著。当堕地 <lb ed="X" n="0238b24"/><lb ed="R111" n="0312b09"/>狱。啖烧铁丸。从地狱出。当堕畜牲。牛羊骆驼。偿其 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0238c" n="0238c"/> <lb ed="X" n="0238c01"/><lb ed="R111" n="0312b10"/>夙债。或作猪狗。常啖粪秽。如是观之。生厌離想。方 <lb ed="X" n="0238c02"/><lb ed="R111" n="0312b11"/>堪受食。道安法师云。减割之重。一米七斤。无戒食 <lb ed="X" n="0238c03"/><lb ed="R111" n="0312b12"/>施死入泰山。烧铁为食。烊铜灌咽。如斯之痛。法句 <lb ed="X" n="0238c04"/><lb ed="R111" n="0312b13"/>所陈。所谓学道不通理。复身还信施。长者八十一。 <lb ed="X" n="0238c05"/><lb ed="R111" n="0312b14"/>其树不生耳。若也一念回光。忽与道合。万两黄金 <lb ed="X" n="0238c06"/><lb ed="R111" n="0312b15"/>亦消得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238c07"/><lb ed="R111" n="0312b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0238c0701">吃了聚头喧喧。但说人间杂话。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0238c08"/><lb ed="R111" n="0312b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0238c0801">上句总标。下句别释。以喧喧未审何言。故释曰。人 <lb ed="X" n="0238c09"/><lb ed="R111" n="0312b18"/>间杂话。吃了者。饱食<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c0901" n="0238c0901"/><anchor xml:id="beg0238c0901" n="0238c0901"/>已<anchor xml:id="end0238c0901"/>。聚头者。共相聚首也。杂话 <lb ed="X" n="0238c10"/><lb ed="R111" n="0313a01"/>者。世俗之言。不涉经律之语。犹无克念。外发言非。 <lb ed="X" n="0238c11"/><lb ed="R111" n="0313a02"/>不修观慧。奚解忖思。三业不勤。掉擧由生。遗教经 <lb ed="X" n="0238c12"/><lb ed="R111" n="0313a03"/>云。若种种戏论。其心则乱。虽复出家。犹未解脱。是 <lb ed="X" n="0238c13"/><lb ed="R111" n="0313a04"/>故急当捨離戏论散乱之心。求于无为寂灭之乐。 <lb ed="X" n="0238c14"/><lb ed="R111" n="0313a05"/>欲得寂灭乐者。唯当善摄其心。灭除戏论之患。长 <lb ed="X" n="0238c15"/><lb ed="R111" n="0313a06"/>芦赜禅师自警文云。若乃窃议朝廷政事。私评郡 <lb ed="X" n="0238c16"/><lb ed="R111" n="0313a07"/>县官僚。讲国土之豐凶。论风俗之美恶。以至工商 <lb ed="X" n="0238c17"/><lb ed="R111" n="0313a08"/>细务。市井间谈。边鄙兵戈。中原寇贼。文章技艺。衣 <lb ed="X" n="0238c18"/><lb ed="R111" n="0313a09"/>食货财。自恃所长。隐他好事。揄扬显过。指摘微瑕。 <lb ed="X" n="0238c19"/><lb ed="R111" n="0313a10"/>既乖福业。无益道心。如此游言。幷伤实德。坐消信 <lb ed="X" n="0238c20"/><lb ed="R111" n="0313a11"/>施。仰愧龙天。罪始滥觞。祸终灭顶。何也。众生苦火 <lb ed="X" n="0238c21"/><lb ed="R111" n="0313a12"/>四面俱焚。岂可安然坐谈无義。古德尙言自警。我 <lb ed="X" n="0238c22"/><lb ed="R111" n="0313a13"/>等何人好不自思。</p> <lb ed="X" n="0238c23"/><lb ed="R111" n="0313a14"/><p xml:id="pX63p0238c2301">记曰。喧者哗也。掉擧者。有三种。一身掉。谓身好遊 <lb ed="X" n="0238c24"/><lb ed="R111" n="0313a15"/>走。诸杂戏谑。坐不暂安。二口掉。谓好喜吟咏。竞争 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0239a" n="0239a"/> <lb ed="X" n="0239a01"/><lb ed="R111" n="0313a16"/>是非。无益戏论。世间语言等。三心掉。谓心情放逸。 <lb ed="X" n="0239a02"/><lb ed="R111" n="0313a17"/>纵念扳缘。思惟文艺。世间才技。诸恶觉观等。宋光 <lb ed="X" n="0239a03"/><lb ed="R111" n="0313a18"/>孝安禅师。在定中见二僧倚槛相语。初有天神拥 <lb ed="X" n="0239a04"/><lb ed="R111" n="0313b01"/>卫倾听。久之散去。俄而恶鬼唾骂。扫其脚迹。询其 <lb ed="X" n="0239a05"/><lb ed="R111" n="0313b02"/>故。乃二僧初论<persName>佛</persName>法。次序间阔。末谈资养。安自是 <lb ed="X" n="0239a06"/><lb ed="R111" n="0313b03"/>终身未尝言及世事。律云。有二苾刍。随路而行。说 <lb ed="X" n="0239a07"/><lb ed="R111" n="0313b04"/>非法语。时有不信心夜叉。欲吸其精气。<persName>佛</persName>言。苾刍 <lb ed="X" n="0239a08"/><lb ed="R111" n="0313b05"/>在路行。应思惟善法。有二种事。一作法语。二如圣 <lb ed="X" n="0239a09"/><lb ed="R111" n="0313b06"/>默然。至止息处。说圣伽陀。今人终日闲谈杂话。尙 <lb ed="X" n="0239a10"/><lb ed="R111" n="0313b07"/>不免神鬼诃责。而况求其拥护。可得乎哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239a11"/><lb ed="R111" n="0313b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239a1101">然则一期趁乐。不知乐是苦因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239a12"/><lb ed="R111" n="0313b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239a1201">上句明逸乐。下句明苦因。谓今生恣情放逸于欲 <lb ed="X" n="0239a13"/><lb ed="R111" n="0313b10"/>乐。即是当来之苦因。苦因斯集。苦果便至。故云因 <lb ed="X" n="0239a14"/><lb ed="R111" n="0313b11"/>地不真。果招迂曲。目前交报。殁後沉沦。斯之谓欤。 <lb ed="X" n="0239a15"/><lb ed="R111" n="0313b12"/>一期者。谓诸众生受身。虽云寿命长短不同。然皆 <lb ed="X" n="0239a16"/><lb ed="R111" n="0313b13"/>是一期果报。是则一生逐乐。诚为万劫之苦殃矣。</p> <lb ed="X" n="0239a17"/><lb ed="R111" n="0313b14"/><p xml:id="pX63p0239a1701">记曰。欲乐者。五欲乐也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239a18"/><lb ed="R111" n="0313b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239a1801">曩劫徇尘。未尝返省。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239a19"/><lb ed="R111" n="0313b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239a1901">上句明随尘习。下句明失慧眼。由无始劫来。一向 <lb ed="X" n="0239a20"/><lb ed="R111" n="0313b17"/>顺自惑习。随逐诸尘妄境。至今炽燃胸中。未尝一 <lb ed="X" n="0239a21"/><lb ed="R111" n="0313b18"/>念返照知非。何能剋修定慧。破彼惑习。而出尘劳 <lb ed="X" n="0239a22"/><lb ed="R111" n="0314a01"/>耶。</p> <lb ed="X" n="0239a23"/><lb ed="R111" n="0314a02"/><p xml:id="pX63p0239a2301">记曰。曩谓曩昔。劫是长时。即无始劫来也。尘者尘 <lb ed="X" n="0239a24"/><lb ed="R111" n="0314a03"/>垢。是染汚義。谓诸妄尘惑习。能染汚自心真性。不 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0239b" n="0239b"/> <lb ed="X" n="0239b01"/><lb ed="R111" n="0314a04"/>得见道故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239b02"/><lb ed="R111" n="0314a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239b0201">时光淹没。岁月蹉跎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239b03"/><lb ed="R111" n="0314a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239b0301">上句是昼夜失。下句是年月失。淹没者。湮灭也。蹉 <lb ed="X" n="0239b04"/><lb ed="R111" n="0314a07"/>跎者。虚过时日也。若不专修定慧。非但埋没光阴。 <lb ed="X" n="0239b05"/><lb ed="R111" n="0314a08"/>实乃徒丧百年矣。</p> <lb ed="X" n="0239b06"/><lb ed="R111" n="0314a09"/><p xml:id="pX63p0239b0601">记曰。言时光者。是昼夜互擧也。时谓十二支干。光 <lb ed="X" n="0239b07"/><lb ed="R111" n="0314a10"/>谓三光也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239b08"/><lb ed="R111" n="0314a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239b0801">受用殷繁。施利浓厚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239b09"/><lb ed="R111" n="0314a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239b0901">上句自用。下句他施。他为求福施之无厌。而受者 <lb ed="X" n="0239b10"/><lb ed="R111" n="0314a13"/>须生惭愧。知量受用。言受用者。身心纳润。恣情享 <lb ed="X" n="0239b11"/><lb ed="R111" n="0314a14"/>施。殷繁者。四供滋多。百一盈长。施利者。四事供养 <lb ed="X" n="0239b12"/><lb ed="R111" n="0314a15"/>百一所需也。殷繁。浓厚。名异而義同也。</p> <lb ed="X" n="0239b13"/><lb ed="R111" n="0314a16"/><p xml:id="pX63p0239b1301">记曰。惠休法师。三十年著一緉鞋。遇软地则赤足。 <lb ed="X" n="0239b14"/><lb ed="R111" n="0314a17"/>尝诲众曰。汝今种种受用。未饥而食。未寒而衣。未 <lb ed="X" n="0239b15"/><lb ed="R111" n="0314a18"/>垢而浴。未睡而眠。道眼未明。心漏未尽。如何消得。 <lb ed="X" n="0239b16"/><lb ed="R111" n="0314b01"/>殷者盛也繁者多也。浓者不淡。厚者不薄也。四供 <lb ed="X" n="0239b17"/><lb ed="R111" n="0314b02"/>者。饮食衣服卧具医药。百一者。沙门供身所需之 <lb ed="X" n="0239b18"/><lb ed="R111" n="0314b03"/>物也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239b19"/><lb ed="R111" n="0314b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239b1901">动经年载。不拟弃離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239b20"/><lb ed="R111" n="0314b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239b2001">上句言时。下句言心。由受用殷繁。耽味不休。故致 <lb ed="X" n="0239b21"/><lb ed="R111" n="0314b06"/>不觉经历年载。曾未生一念弃捨厌離之心。</p> <lb ed="X" n="0239b22"/><lb ed="R111" n="0314b07"/><p xml:id="pX63p0239b2201">记曰。拟者所谓拟之而後为。即揣𢜬以待也。芙蓉 <lb ed="X" n="0239b23"/><lb ed="R111" n="0314b08"/>禅师云。为厌尘劳。求脱生死。休心息念。断绝扳缘。 <lb ed="X" n="0239b24"/><lb ed="R111" n="0314b09"/>故名出家。岂可等闲利养。埋没平生。直须两头撒 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0239c" n="0239c"/> <lb ed="X" n="0239c01"/><lb ed="R111" n="0314b10"/>开。中间放下。遇声遇色。如石上栽花。见利见名。如 <lb ed="X" n="0239c02"/><lb ed="R111" n="0314b11"/>眼中著屑。况从无始以来。不是不曾经历。何须苦 <lb ed="X" n="0239c03"/><lb ed="R111" n="0314b12"/>苦贪恋。如今不歇。更待何时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239c04"/><lb ed="R111" n="0314b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239c0401">积聚滋多。保持幻质。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239c05"/><lb ed="R111" n="0314b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239c0501">上句畜不坚物。下句养梦幻身。谓积聚四供不坚 <lb ed="X" n="0239c06"/><lb ed="R111" n="0314b15"/>之财。保持五阴梦幻之质。一朝无常到来。积之何 <lb ed="X" n="0239c07"/><lb ed="R111" n="0314b16"/>用。四大分散。保之奚在。故净住法云。生不可保。唯 <lb ed="X" n="0239c08"/><lb ed="R111" n="0314b17"/>欲营生。死必定至。不知顾死。况此危命。凶变无常。 <lb ed="X" n="0239c09"/><lb ed="R111" n="0314b18"/>俄顷之间。不觉奄死。然其恶因既积。恶果难逃。形 <lb ed="X" n="0239c10"/><lb ed="R111" n="0315a01"/>曲影喎。岂虚言哉。</p> <lb ed="X" n="0239c11"/><lb ed="R111" n="0315a02"/><p xml:id="pX63p0239c1101">记曰。财属五家。故曰不坚。谓水漂。火焚。贼盗。官得 <lb ed="X" n="0239c12"/><lb ed="R111" n="0315a03"/>之。恶子败之。无作禅师云。福劣财强。财必为殃。德 <lb ed="X" n="0239c13"/><lb ed="R111" n="0315a04"/>薄任大。任速成害。古人只要心达。不要身达。他贤 <lb ed="X" n="0239c14"/><lb ed="R111" n="0315a05"/>莫掩。我贤莫伐。若如此。则知其命。合其道。终一身 <lb ed="X" n="0239c15"/><lb ed="R111" n="0315a06"/>而自保矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239c16"/><lb ed="R111" n="0315a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0239c1601">导师有敕。戒勗比丘。进道严身。三常不足。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0239c17"/><lb ed="R111" n="0315a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0239c1701">上二句诫勉。下二句示法。<persName>如来</persName>为三界之法王。四 <lb ed="X" n="0239c18"/><lb ed="R111" n="0315a09"/>众之导师。穷尽物性。观機授法。应病与药。是故立 <lb ed="X" n="0239c19"/><lb ed="R111" n="0315a10"/>法制戒。敕令诸弟子。修行进道。必须精勤。少欲知 <lb ed="X" n="0239c20"/><lb ed="R111" n="0315a11"/>足。以三事而自严身。三事。谓饮食。衣服。睡眠。斯三 <lb ed="X" n="0239c21"/><lb ed="R111" n="0315a12"/>者。使人之所蔽。障道之因缘。故令常须不足。方与 <lb ed="X" n="0239c22"/><lb ed="R111" n="0315a13"/>道合。</p> <lb ed="X" n="0239c23"/><lb ed="R111" n="0315a14"/><p xml:id="pX63p0239c2301">记曰。导师者。引导众生出于三界之火宅也。思益 <lb ed="X" n="0239c24"/><lb ed="R111" n="0315a15"/>经云。于诸众生。生大悲心。令入正道。不求报恩。故 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0240a" n="0240a"/> <lb ed="X" n="0240a01"/><lb ed="R111" n="0315a16"/>名导师。报恩经云。示涅槃径。使得无为常乐。故名 <lb ed="X" n="0240a02"/><lb ed="R111" n="0315a17"/>大导师。遗教经<persName>佛</persName>言。汝等比丘。若欲脱诸苦恼。当 <lb ed="X" n="0240a03"/><lb ed="R111" n="0315a18"/>观知足。知足之法。即是富乐安稳之处。知足之人。 <lb ed="X" n="0240a04"/><lb ed="R111" n="0315b01"/>虽卧地上。犹为安乐。不知足者。虽处天堂。亦不称 <lb ed="X" n="0240a05"/><lb ed="R111" n="0315b02"/>意。不知足者。虽富而贫。知足之人。虽贫而富。不知 <lb ed="X" n="0240a06"/><lb ed="R111" n="0315b03"/>足者。常为五欲所牵。为知足者之所怜愍。汝等比 <lb ed="X" n="0240a07"/><lb ed="R111" n="0315b04"/>丘。受诸饮食。当如服药。于好于恶。勿生增减。趣得 <lb ed="X" n="0240a08"/><lb ed="R111" n="0315b05"/>支身。以除饥渴。如蜂採花。但取其味。不损色香。比 <lb ed="X" n="0240a09"/><lb ed="R111" n="0315b06"/>丘亦尔。受人供养。趣自除恼。无得多求。壞其善心 <lb ed="X" n="0240a10"/><lb ed="R111" n="0315b07"/>又云。汝等比丘。当自摩头。以捨饰好。著壞色衣。执 <lb ed="X" n="0240a11"/><lb ed="R111" n="0315b08"/>持应器。以乞自活。又云。汝等比丘。昼则勤心。修习 <lb ed="X" n="0240a12"/><lb ed="R111" n="0315b09"/>善法。勿令失时。初夜後夜。亦勿有废。中夜诵经。以 <lb ed="X" n="0240a13"/><lb ed="R111" n="0315b10"/>自消息。无以睡眠因缘。令一生空过。无所得也。当 <lb ed="X" n="0240a14"/><lb ed="R111" n="0315b11"/>念无常之火。烧诸世间。早求自度。勿睡眠也。勗谓 <lb ed="X" n="0240a15"/><lb ed="R111" n="0315b12"/>勉勗。严谓严正。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240a16"/><lb ed="R111" n="0315b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240a1601">人多于此。耽味不休。日往月来。<g ref="#CB03679">飒</g>然白首。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240a17"/><lb ed="R111" n="0315b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0240a1701">上二句贪利。下二句忘生。噫。贪著世利犹未息。不 <lb ed="X" n="0240a18"/><lb ed="R111" n="0315b15"/>觉白发堆头矣。日往月来如旋火。死符不久又将 <lb ed="X" n="0240a19"/><lb ed="R111" n="0315b16"/>至。</p> <lb ed="X" n="0240a20"/><lb ed="R111" n="0315b17"/><p xml:id="pX63p0240a2001">记曰。于此者。三事也。<g ref="#CB03679">飒</g>者。犹风<g ref="#CB03679">飒</g>然而至也。如阿 <lb ed="X" n="0240a21"/><lb ed="R111" n="0315b18"/>含经云。有四事。先不语人。一头白。二老。三病。四死。 <lb ed="X" n="0240a22"/><lb ed="R111" n="0316a01"/>是四事。不可避。亦不可却。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240a23"/><lb ed="R111" n="0316a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240a2301">後学未闻旨趣。应须博问先知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240a24"/><lb ed="R111" n="0316a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0240a2401">上句言他乏益。下句令先自利。谓虚生空老。无言 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0240b" n="0240b"/> <lb ed="X" n="0240b01"/><lb ed="R111" n="0316a04"/>以接後来。欲得利他。先须自利。自利则博问先知。 <lb ed="X" n="0240b02"/><lb ed="R111" n="0316a05"/>彻<persName>佛</persName>祖心性之源利他则了达真宗。廣示事理方 <lb ed="X" n="0240b03"/><lb ed="R111" n="0316a06"/>便之门。博问则不择尊卑。不耻下就。所谓依法不 <lb ed="X" n="0240b04"/><lb ed="R111" n="0316a07"/>依人。廣示则不拣冤亲。不分贵贱。所谓心慈体正。 <lb ed="X" n="0240b05"/><lb ed="R111" n="0316a08"/>法施平等。设怀彼我。自他两失。法句经云。学先自 <lb ed="X" n="0240b06"/><lb ed="R111" n="0316a09"/>正。然後正人。调身入慧。必还为上。身不能利。安能 <lb ed="X" n="0240b07"/><lb ed="R111" n="0316a10"/>利人。心调体正。何愿不至。虽诵千言。不行何益。不 <lb ed="X" n="0240b08"/><lb ed="R111" n="0316a11"/>如一闻。勤修得益。虽诵千言。不求出世。不如一悟。 <lb ed="X" n="0240b09"/><lb ed="R111" n="0316a12"/>绝離三界。虽诵千言。不存悲智。不如一听。自他两 <lb ed="X" n="0240b10"/><lb ed="R111" n="0316a13"/>利。</p> <lb ed="X" n="0240b11"/><lb ed="R111" n="0316a14"/><p xml:id="pX63p0240b1101">记曰。旨即经律之宗旨。趣则宗之所归也。宗者尊 <lb ed="X" n="0240b12"/><lb ed="R111" n="0316a15"/>也。崇也。旨是意旨。谓经律之所崇所尊所主意旨。 <lb ed="X" n="0240b13"/><lb ed="R111" n="0316a16"/>归趣究竟处也。博谓廣参。问谓请益。先知者。先觉 <lb ed="X" n="0240b14"/><lb ed="R111" n="0316a17"/>也。事钞曰。古云博学为济贫。僧传曰。非博则语无 <lb ed="X" n="0240b15"/><lb ed="R111" n="0316a18"/>所據。故学不厌博。博则通矣。子曰。君子博学于文。 <lb ed="X" n="0240b16"/><lb ed="R111" n="0316b01"/>约之以礼。亦可以弗畔矣夫。苟生而贫于学者。懦 <lb ed="X" n="0240b17"/><lb ed="R111" n="0316b02"/>夫也。死而富于道者。君子也。是知博学乃济识见 <lb ed="X" n="0240b18"/><lb ed="R111" n="0316b03"/>之贫也。莊子曰。人而不学。谓之视肉。学而不行。谓 <lb ed="X" n="0240b19"/><lb ed="R111" n="0316b04"/>之撮囊。弗畔。谓不违道也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240b20"/><lb ed="R111" n="0316b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240b2001">将谓出家。贵求衣食。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240b21"/><lb ed="R111" n="0316b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0240b2101">此二句。结上起下之文。将者。欲也。拟也。亦抑词也。 <lb ed="X" n="0240b22"/><lb ed="R111" n="0316b07"/>然捨俗出家。本以道为重。非以衣食为所贵也。</p> <lb ed="X" n="0240b23"/><lb ed="R111" n="0316b08"/><p xml:id="pX63p0240b2301">记曰。道安法师诫众云。卿<anchor xml:id="nkr_note_add_0240b2301" n="0240b2301"/><anchor xml:id="beg0240b2301" n="0240b2301"/>已<anchor xml:id="end0240b2301"/>出家。弃俗辞君。财色 <lb ed="X" n="0240b24"/><lb ed="R111" n="0316b09"/>不顾。与世不群。金玉不贵。唯道为珍。约<anchor xml:id="nkr_note_add_0240b2401" n="0240b2401"/><anchor xml:id="beg0240b2401" n="0240b2401"/>己<anchor xml:id="end0240b2401"/>守节。甘 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0240c" n="0240c"/> <lb ed="X" n="0240c01"/><lb ed="R111" n="0316b10"/>苦乐贫。近德自度。又能度人。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0240c02"/><lb ed="R111" n="0316b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">六启示三学</cb:mulu><head>〇六启示三学</head> <lb ed="X" n="0240c03"/><lb ed="R111" n="0316b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240c0301"><persName>佛</persName>先制律。启创发蒙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240c04"/><lb ed="R111" n="0316b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0240c0401">上句明五篇七聚。下句明开发初機。以律是定慧 <lb ed="X" n="0240c05"/><lb ed="R111" n="0316b14"/>之首学。万善之基本也。蒙是曚昧。谓从未证圣位 <lb ed="X" n="0240c06"/><lb ed="R111" n="0316b15"/>以来。皆曰曚昧。况馀初学薄地凡夫乎。<persName>佛</persName>先制律 <lb ed="X" n="0240c07"/><lb ed="R111" n="0316b16"/>者。盖由众生烦恼炽盛。三毒竞兴。顚倒乱想。失智 <lb ed="X" n="0240c08"/><lb ed="R111" n="0316b17"/>慧明。造生死业。是故<persName>如来</persName>应機设教。首以木叉防 <lb ed="X" n="0240c09"/><lb ed="R111" n="0316b18"/>非止恶。次以禅定息虑忘缘。後以智慧破惑证真。 <lb ed="X" n="0240c10"/><lb ed="R111" n="0317a01"/>故南山云。但身口所发。事在戒防。三毒勃兴。要由 <lb ed="X" n="0240c11"/><lb ed="R111" n="0317a02"/>心使。故先以戒捉。次以定缚。後以慧杀。理次然乎。</p> <lb ed="X" n="0240c12"/><lb ed="R111" n="0317a03"/><p xml:id="pX63p0240c1201">记曰。<persName>佛</persName>即本师释迦<persName>如来</persName>。梵语具云<persName>佛陀</persName>。此言知 <lb ed="X" n="0240c13"/><lb ed="R111" n="0317a04"/>者。亦言觉者。谓于菩提树下。了了觉知三世众生 <lb ed="X" n="0240c14"/><lb ed="R111" n="0317a05"/>非众生数。有常无常等。一切诸法。三觉圆明。故称 <lb ed="X" n="0240c15"/><lb ed="R111" n="0317a06"/>为<persName>佛</persName>。一者自觉。悟性真常。了惑虚妄。二者觉他。运 <lb ed="X" n="0240c16"/><lb ed="R111" n="0317a07"/>无缘慈。度有情界。三者觉行圆满。穷源极底。行满 <lb ed="X" n="0240c17"/><lb ed="R111" n="0317a08"/>果圆故。梵语毘尼。此云律。律者诠也。谓诠量轻重。 <lb ed="X" n="0240c18"/><lb ed="R111" n="0317a09"/>开遮持犯等。梵语波罗提木叉。此云别解脱。即戒 <lb ed="X" n="0240c19"/><lb ed="R111" n="0317a10"/>也。谓三业七支。各各防非。别别解脱。又受戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0240c1901" n="0240c1901"/><anchor xml:id="beg0240c1901" n="0240c1901"/>已<anchor xml:id="end0240c1901"/>。随 <lb ed="X" n="0240c20"/><lb ed="R111" n="0317a11"/>对杀等事不作。别别无因。则别别无果。故名别别 <lb ed="X" n="0240c21"/><lb ed="R111" n="0317a12"/>解脱也。创者。初也。谓立法创业之始也。五篇七聚 <lb ed="X" n="0240c22"/><lb ed="R111" n="0317a13"/>详具大律。乃比丘二百五十戒法。尼则三百四十 <lb ed="X" n="0240c23"/><lb ed="R111" n="0317a14"/>八戒法。智论云。尼受戒法。略则五百。廣则八万。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0240c24"/><lb ed="R111" n="0317a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0240c2401">轨则威仪。净如冰雪。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0241a" n="0241a"/> <lb ed="X" n="0241a01"/><lb ed="R111" n="0317a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241a0101">上句示法。下句设喩。轨则者。律之轨笵法则也。人 <lb ed="X" n="0241a02"/><lb ed="R111" n="0317a17"/>能禀受斯则。即便直趣无上道也。威仪者。谓有威 <lb ed="X" n="0241a03"/><lb ed="R111" n="0317a18"/>可畏。有仪可敬。由比丘奉持禁戒。众德威严。令人 <lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R111" n="0317b01"/>可畏。于行住坐卧。仪端表正。令人可敬。是则内严 <lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R111" n="0317b02"/>外正。一尘不染。故如水之洁。雪之白也。</p> <lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R111" n="0317b03"/><p xml:id="pX63p0241a0601">记曰。本文二句。是戒体。下之四句是戒用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R111" n="0317b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241a0701">止持作犯。束<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a0701" n="0241a0701"/><anchor xml:id="beg0241a0701" n="0241a0701"/>敛<anchor xml:id="end0241a0701"/>初心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R111" n="0317b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241a0801">上句明持犯。下句明功能。然止即是持。作便是犯。 <lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R111" n="0317b06"/>止则三业不驰妄境。诸恶不生。持则守志坚贞。心 <lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R111" n="0317b07"/>離散逸。是为束<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a1001" n="0241a1001"/><anchor xml:id="beg0241a1001" n="0241a1001"/>敛<anchor xml:id="end0241a1001"/>。乃入道之首约。定慧之初门。故 <lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R111" n="0317b08"/>云初心。</p> <lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R111" n="0317b09"/><p xml:id="pX63p0241a1201">记曰。止则诸恶不起。持则吉罗无犯。又止则心无 <lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R111" n="0317b10"/>妄动。持则执而不失。束则念无散逸。<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a1301" n="0241a1301"/><anchor xml:id="beg0241a1301" n="0241a1301"/>敛<anchor xml:id="end0241a1301"/>则定水湛 <lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R111" n="0317b11"/>然。辅行云。有言大乘何须执戒者。此谬也。言不执 <lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R111" n="0317b12"/>者。乃是持而不执。若令不持名不执。乃是执破。何 <lb ed="X" n="0241a16"/><lb ed="R111" n="0317b13"/>名不执。执持尙无。妄持安在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241a17"/><lb ed="R111" n="0317b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241a1701">微细条章。革诸猥弊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241a18"/><lb ed="R111" n="0317b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241a1801">上句明戒相。下句明对治。以戒具三千威仪。八万 <lb ed="X" n="0241a19"/><lb ed="R111" n="0317b16"/>细行。故曰微细条章。对治八万四千诸尘劳。故曰 <lb ed="X" n="0241a20"/><lb ed="R111" n="0317b17"/>革诸猥弊。</p> <lb ed="X" n="0241a21"/><lb ed="R111" n="0317b18"/><p xml:id="pX63p0241a2101">记曰。条章者。即二百五十戒中诸微细条相也。革 <lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R111" n="0318a01"/>者。悛除也。猥弊者。即三毒十使诸惑习染也。诸惑 <lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R111" n="0318a02"/>者。略言三结十使。廣言八十八使。乃至八万四千 <lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R111" n="0318a03"/>尘劳。能结缚众生。驱使流转三界。不得解脱。三结 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0241b" n="0241b"/> <lb ed="X" n="0241b01"/><lb ed="R111" n="0318a04"/>者。一身见。二戒取。三疑结。更加贪。嗔。痴。慢。边见。邪 <lb ed="X" n="0241b02"/><lb ed="R111" n="0318a05"/>见。见取。为十使。此之十使。历三界四谛下。增减不 <lb ed="X" n="0241b03"/><lb ed="R111" n="0318a06"/>同。共成八十八使。盖欲界苦谛下。十使具足。集灭 <lb ed="X" n="0241b04"/><lb ed="R111" n="0318a07"/>二谛下。各有七使。谓除身见。边见。戒取。三使。道谛 <lb ed="X" n="0241b05"/><lb ed="R111" n="0318a08"/>下有八使。谓除身见。边见二使。则四谛合为三十 <lb ed="X" n="0241b06"/><lb ed="R111" n="0318a09"/>二使也。色界无色界。四谛下皆如欲界。只于每谛 <lb ed="X" n="0241b07"/><lb ed="R111" n="0318a10"/>下。又除嗔使。以上二界嗔使不行故。一界有二十 <lb ed="X" n="0241b08"/><lb ed="R111" n="0318a11"/>八使。二界合五十六使。幷前欲界三十二使。总成 <lb ed="X" n="0241b09"/><lb ed="R111" n="0318a12"/>八十八使也。八万四千。诸尘劳者。以贪嗔痴行。及 <lb ed="X" n="0241b10"/><lb ed="R111" n="0318a13"/>等分行。各具二万一千。共为八万四千也。三千威 <lb ed="X" n="0241b11"/><lb ed="R111" n="0318a14"/>仪。八万细行者。二百五十戒法。以行住坐卧四威 <lb ed="X" n="0241b12"/><lb ed="R111" n="0318a15"/>仪。各有二百五十。合为一千。循过现未来三世。为 <lb ed="X" n="0241b13"/><lb ed="R111" n="0318a16"/>三千威仪。以此三千。配身口七支。成二万一千。以 <lb ed="X" n="0241b14"/><lb ed="R111" n="0318a17"/>此二万一千。复对治贪嗔痴及等分四种烦恼。为 <lb ed="X" n="0241b15"/><lb ed="R111" n="0318a18"/>八万四千细行。是为对治八万四千。诸尘劳门也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241b16"/><lb ed="R111" n="0318b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241b1601">毘尼法席。曾未叨陪。了義上乘。岂能甄别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241b17"/><lb ed="R111" n="0318b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241b1701">此承上起下相因之词。上二句戒律未习。下二句 <lb ed="X" n="0241b18"/><lb ed="R111" n="0318b03"/>经教叵明。曾未叨陪者。谓未曾五夏依师。十席就 <lb ed="X" n="0241b19"/><lb ed="R111" n="0318b04"/>听。既戒为三藏首学。定慧初门。学拟躐等。教理何 <lb ed="X" n="0241b20"/><lb ed="R111" n="0318b05"/>明。初门未进。堂奥寧窥。是知戒律未严。慧解靡生。 <lb ed="X" n="0241b21"/><lb ed="R111" n="0318b06"/>而无上了義之宗。安能辨析悟入者乎。言了義者。 <lb ed="X" n="0241b22"/><lb ed="R111" n="0318b07"/>谓诸大乘经教。乃抉择显了之谈。廣明中道实相 <lb ed="X" n="0241b23"/><lb ed="R111" n="0318b08"/>之義。非诸小乘经典。及馀覆相。密意含隐之说也。</p> <lb ed="X" n="0241b24"/><lb ed="R111" n="0318b09"/><p xml:id="pX63p0241b2401">记曰。忠国师云。禅宗法者。应依<persName>佛</persName>语。一乘了義。契 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0241c" n="0241c"/> <lb ed="X" n="0241c01"/><lb ed="R111" n="0318b10"/>取本原心地。转相传授。与<persName>佛</persName>道同。不得依于妄情。 <lb ed="X" n="0241c02"/><lb ed="R111" n="0318b11"/>及不了義教。横作见解。疑误後学。俱无利益。如师 <lb ed="X" n="0241c03"/><lb ed="R111" n="0318b12"/>子身中虫。自食狮子肉。非天魔外道。而能破灭<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0241c04"/><lb ed="R111" n="0318b13"/>法矣。毘尼法席者。讲演戒律处也。律制比丘。纵证 <lb ed="X" n="0241c05"/><lb ed="R111" n="0318b14"/>三明六通。亦须五夏依师学律。若律不明。乃至终 <lb ed="X" n="0241c06"/><lb ed="R111" n="0318b15"/>身不離依止。资持云。律制比丘。五夏<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c0601" n="0241c0601"/><anchor xml:id="beg0241c0601" n="0241c0601"/>已<anchor xml:id="end0241c0601"/>前。专精律 <lb ed="X" n="0241c07"/><lb ed="R111" n="0318b16"/>部。若达持犯。办比丘事。然後乃可学习经论。今越 <lb ed="X" n="0241c08"/><lb ed="R111" n="0318b17"/>次而学。行既失序。入道无由。大圣诃责。终非徒尔。 <lb ed="X" n="0241c09"/><lb ed="R111" n="0318b18"/>今时纔霑戒品。便乃听教参禅。为僧行仪一无所 <lb ed="X" n="0241c10"/><lb ed="R111" n="0319a01"/>晓。况复轻陵戒检。毁訾毘尼。贬学律为小乘。忽持 <lb ed="X" n="0241c11"/><lb ed="R111" n="0319a02"/>戒为执相。于是荒迷尘俗。肆恣<g ref="#CB15108">兇</g>顽。且戒必可轻。 <lb ed="X" n="0241c12"/><lb ed="R111" n="0319a03"/>汝何登壇而受。律必可毁。汝何削发染衣。是则轻 <lb ed="X" n="0241c13"/><lb ed="R111" n="0319a04"/>戒。全是自轻。毁律还是自毁。妄情易习。至道难闻。 <lb ed="X" n="0241c14"/><lb ed="R111" n="0319a05"/>拔俗超群。万中无一。请详圣训。能无从乎。十席就 <lb ed="X" n="0241c15"/><lb ed="R111" n="0319a06"/>听者。昔宣律师。其师勉之十遍往听毘尼。元宣师 <lb ed="X" n="0241c16"/><lb ed="R111" n="0319a07"/>非钝。尙就十听。盖欲极其精妙。尽其旨趣。为定慧 <lb ed="X" n="0241c17"/><lb ed="R111" n="0319a08"/>之本。无生之要也。甄别者。分析明了義理之谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241c18"/><lb ed="R111" n="0319a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241c1801">可惜一生空过。後悔难追。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241c19"/><lb ed="R111" n="0319a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0241c1901">此二句是慨歎词。谓经律不明。即失身戒心慧。而 <lb ed="X" n="0241c20"/><lb ed="R111" n="0319a11"/>玄道无因契悟。是为空过。生死到头。悔之不及。故 <lb ed="X" n="0241c21"/><lb ed="R111" n="0319a12"/>曰难追。</p> <lb ed="X" n="0241c22"/><lb ed="R111" n="0319a13"/><p xml:id="pX63p0241c2201">律是戒学。经属定学。<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c2201" n="0241c2201"/><anchor xml:id="beg0241c2201" n="0241c2201"/>已<anchor xml:id="end0241c2201"/>示二学竟。下明慧学。以道 <lb ed="X" n="0241c23"/><lb ed="R111" n="0319a14"/>由般若妙慧。方能契会也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0241c24"/><lb ed="R111" n="0319a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0241c2401">教理未尝措怀。玄道无因契悟。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0242a" n="0242a"/> <lb ed="X" n="0242a01"/><lb ed="R111" n="0319a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0242a0101">上句慧解未具。下句顿悟无由。教理者。诠理之谓 <lb ed="X" n="0242a02"/><lb ed="R111" n="0319a17"/>教。教之所诠曰理。诠理之教者。即十二部经。良由 <lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R111" n="0319a18"/><persName>如来</persName>依理立言。令群生修行而证于理。四教義云。 <lb ed="X" n="0242a04"/><lb ed="R111" n="0319b01"/>说能诠理。化转物心。故言教也。化转有三義。一转 <lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R111" n="0319b02"/>恶为善。二转迷成解。三转凡成圣。所言诠理者。谓 <lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R111" n="0319b03"/>诠真谛理。及中道理也。玄道者。即<persName>佛</persName>祖心印。强而 <lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R111" n="0319b04"/>言之曰。幽玄微妙寂灭无相之道也。若不以<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R111" n="0319b05"/>教理为正因。则<persName>佛</persName>祖无上妙道。顿悟无由。故达摩 <lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R111" n="0319b06"/>西来。以四卷楞伽为心印。黄梅五祖。劝持金刚般 <lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R111" n="0319b07"/>若。天台证入法花。圭峰顿悟圆觉。故宗镜云。西天 <lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R111" n="0319b08"/>诸祖。此土六代。乃至<name role="" type="person">马祖</name>。南阳鹅湖。空山禅师等。 <lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R111" n="0319b09"/>幷博通经论。圆悟自心。所有示徒。皆引诚证。终不 <lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R111" n="0319b10"/>出自胸臆。妄有指陈。是以绵历岁华。真风不坠。以 <lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R111" n="0319b11"/>圣言为定量。邪伪难移。用正教为指南。依凭有據。 <lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R111" n="0319b12"/>但莫执義上之文。随语生见。直须探诠下之旨。契 <lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R111" n="0319b13"/>会本宗。则无师之智现前。天真之道不昧。故知教 <lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R111" n="0319b14"/>有助道之力。初心安可暂忘。所以从上先圣诸祖。 <lb ed="X" n="0242a18"/><lb ed="R111" n="0319b15"/>莫不研穷三藏至理。印可自心。观风化物。今之学 <lb ed="X" n="0242a19"/><lb ed="R111" n="0319b16"/>者不能全此。反生轻谤。是何心哉。苟得鱼忘筌。则 <lb ed="X" n="0242a20"/><lb ed="R111" n="0319b17"/>经律何过。<persName>如来</persName>金口所说一言一字。百劫千生尙 <lb ed="X" n="0242a21"/><lb ed="R111" n="0319b18"/>不闻见。况得受持解悟。故知教不迷人。人自迷教 <lb ed="X" n="0242a22"/><lb ed="R111" n="0320a01"/>耳。圭峰云。诸宗门下。皆有达人。然各安所习。通少 <lb ed="X" n="0242a23"/><lb ed="R111" n="0320a02"/>局多。以承禀为户牖。各自开张。以经论为干戈。互 <lb ed="X" n="0242a24"/><lb ed="R111" n="0320a03"/>相攻击。情在函矢而迁变。法逐人我为高低。致使 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0242b" n="0242b"/> <lb ed="X" n="0242b01"/><lb ed="R111" n="0320a04"/>是非纷挐。莫能辨析。经如绳墨。楷定邪正。绳墨非 <lb ed="X" n="0242b02"/><lb ed="R111" n="0320a05"/>巧。巧者必以绳墨为凭。经论非禅。参禅者必以经 <lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R111" n="0320a06"/>论为准。当知经是<persName>佛</persName>语。禅是<persName>佛</persName>心。律是<persName>佛</persName>行。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0242b04"/><lb ed="R111" n="0320a07"/>身口意业。本不相违。良由人与法差。法与人病。捨 <lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R111" n="0320a08"/>一执一。自为顚倒。若是至人。回万法于<anchor xml:id="nkr_note_add_0242b0501" n="0242b0501"/><anchor xml:id="beg0242b0501" n="0242b0501"/>己<anchor xml:id="end0242b0501"/>者。则奚 <lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R111" n="0320a09"/>是奚非。何相违之有哉。</p> <lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R111" n="0320a10"/><p xml:id="pX63p0242b0701">记曰。本文二句。言无慧学。即无因顿悟。是则因律 <lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R111" n="0320a11"/>明教。因教明道。问曰。顿悟乃直指之宗。不立文字。 <lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R111" n="0320a12"/>何用经教为指南耶。答曰。岂不闻乎。依经解義。三 <lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R111" n="0320a13"/>世<persName>佛</persName>怨。離经一字。即同魔说。又云。今人看古教。未 <lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R111" n="0320a14"/>免心中闹。欲免心中闹。应须看古教。宝藏论云。古 <lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R111" n="0320a15"/>镜照精。其精自形。古教照心。其心自明。若知一切 <lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R111" n="0320a16"/>法。本是<persName>如来</persName>藏中性德妙用。又何是何非。何文字 <lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R111" n="0320a17"/>之有耶。十二部经者。<persName>如来</persName>一代说法。教分十二。统 <lb ed="X" n="0242b15"/><lb ed="R111" n="0320a18"/>摄三藏。一契经。二重颂。三受记。四伽陀。五无问自 <lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R111" n="0320b01"/>说。六因缘。七譬喩。八本事。九本生。十方廣。十一未 <lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R111" n="0320b02"/>曾有。十二论议。南阳忠国师。鹅湖大義禅师。思空 <lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R111" n="0320b03"/>山本净禅师。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R111" n="0320b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">七不修学过</cb:mulu><head>〇七不修学过</head> <lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R111" n="0320b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0242b2001">及至年高腊长。空腹高心。不肯亲附良朋。唯知倨傲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R111" n="0320b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0242b2101">上二句明我相。下二句明慢相。又初句年腊高。而 <lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R111" n="0320b07"/>无德。次句心高而无道。故曰空腹。不肯亲附。是自 <lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R111" n="0320b08"/>恃。唯知倨傲。是凌他。此二皆属慢相。然慢有六种。 <lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R111" n="0320b09"/>一过慢。谓于相似法中。执<anchor xml:id="nkr_note_add_0242b2401" n="0242b2401"/><anchor xml:id="beg0242b2401" n="0242b2401"/>己<anchor xml:id="end0242b2401"/>为勝。二慢过慢。元他 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0242c" n="0242c"/> <lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R111" n="0320b10"/>本勝<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0101" n="0242c0101"/><anchor xml:id="beg0242c0101" n="0242c0101"/>己<anchor xml:id="end0242c0101"/>。而强谓勝他。三我慢。谓恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0102" n="0242c0102"/><anchor xml:id="beg0242c0102" n="0242c0102"/>己<anchor xml:id="end0242c0102"/>凌他也。四增 <lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R111" n="0320b11"/>上慢。原自未得道。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0201" n="0242c0201"/><anchor xml:id="beg0242c0201" n="0242c0201"/>己<anchor xml:id="end0242c0201"/>得道。五下劣慢。谓本<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c0202" n="0242c0202"/><anchor xml:id="beg0242c0202" n="0242c0202"/>己<anchor xml:id="end0242c0202"/>无 <lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R111" n="0320b12"/>能。反自矜夸。六邪慢。谓执著邪见。凌慢他人也。今 <lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R111" n="0320b13"/>于六慢中。此属慢过慢。及我慢。下劣慢也。</p> <lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R111" n="0320b14"/><p xml:id="pX63p0242c0501">记曰。徒自年高而德不侔。唯知倨傲。而无道可尊。 <lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R111" n="0320b15"/>年是生年。腊是戒腊。亲附即亲近。良朋是善友。倨 <lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R111" n="0320b16"/>傲谓不谦逊。即慢他也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R111" n="0320b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0242c0801">未谙法律。戢敛全无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R111" n="0320b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0242c0901">上句教律失。下句身心失。不肯亲近明师善友。奚 <lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R111" n="0321a01"/>识教律修持。未解修持。安能收摄身心。</p> <lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R111" n="0321a02"/><p xml:id="pX63p0242c1101">记曰。教防三毒。律禁七支。未谙者。未识也。戢<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c1101" n="0242c1101"/><anchor xml:id="beg0242c1101" n="0242c1101"/>敛<anchor xml:id="end0242c1101"/>者。 <lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R111" n="0321a03"/>收摄也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R111" n="0321a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0242c1301">或大语高声。出言无度。不敬上中下座。婆罗门聚会 <lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R111" n="0321a05"/>无殊。碗钵作声。食毕先起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R111" n="0321a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0242c1501">初二句语业失。次二句意业失。亦仪轨失。後二句 <lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R111" n="0321a07"/>身业失。亦规矩失。以不知法律。三业无规。故致斯 <lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R111" n="0321a08"/>失。若能戢<anchor xml:id="nkr_note_add_0242c1701" n="0242c1701"/><anchor xml:id="beg0242c1701" n="0242c1701"/>敛<anchor xml:id="end0242c1701"/>。则无事不办矣。婆罗门者。西国俗士。 <lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R111" n="0321a09"/>四姓之一。唯论年尊。不贵德长。故无上中下座之 <lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R111" n="0321a10"/>敬。或先至先尊。後来後坐。聚会无规。愦闹非一由 <lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R111" n="0321a11"/>无戢敛。是故与彼无殊。</p> <lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R111" n="0321a12"/><p xml:id="pX63p0242c2101">记曰。梵语婆罗门。此云净行。亦云梵志。四姓者。一 <lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R111" n="0321a13"/>刹利。王种也。二婆罗门。贵姓也。三毘舍。商贾也。四 <lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R111" n="0321a14"/>首陀。农人也。无度。谓无法度也。聚会。即聚集。或祭 <lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R111" n="0321a15"/>祀集。或节会集。或论议集。无殊。即无别也。出家以 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0243a" n="0243a"/> <lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R111" n="0321a16"/>戒腊高。故其德长。不论生年为尊也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R111" n="0321a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243a0201">去就乖角。僧体全无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R111" n="0321a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243a0301">上句法失。下句仪失。往来不存些些轨则。如圭之 <lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R111" n="0321b01"/>失方。故曰乖角。动静不具小小威仪。如婆罗门聚 <lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R111" n="0321b02"/>会。故曰全无。</p> <lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R111" n="0321b03"/><p xml:id="pX63p0243a0601">记曰。乖。背也。违也。角。方也。方者。法也。道也。去就乖 <lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R111" n="0321b04"/>角乃措置乖方也。圭体上圆下方。象天地之规矩 <lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R111" n="0321b05"/>方圆也。圭失方即非圭。僧乖法即非僧。故曰全无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R111" n="0321b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243a0901">起坐忪诸。动他心念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R111" n="0321b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243a1001">上句自失。下句失他。三业不谨。故坐起无恒。躁动 <lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R111" n="0321b08"/>非一。是以令他动念。</p> <lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R111" n="0321b09"/><p xml:id="pX63p0243a1201">记曰。忪音忠。忪诸者。心意躁动。情不安稳。擧止非 <lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R111" n="0321b10"/>常也。慈受禅师云。使人动念。魔障易生。众口烁金。 <lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R111" n="0321b11"/>自家何乐。作福虽多。不如避罪。暗中动念。自昧不 <lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R111" n="0321b12"/>知。日往月来。面黄身瘦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R111" n="0321b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243a1601">不存些些轨则。小小威仪。将何束<anchor xml:id="nkr_note_add_0243a1601" n="0243a1601"/><anchor xml:id="beg0243a1601" n="0243a1601"/>敛<anchor xml:id="end0243a1601"/>後昆。新学无因 <lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R111" n="0321b14"/>仿效。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R111" n="0321b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243a1801">上二句自失规法。下二句不能法他。既自不存轨 <lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R111" n="0321b16"/>法。何能法笵他人。是故来学无由取则矣。</p> <lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R111" n="0321b17"/><p xml:id="pX63p0243a2001">记曰。新学即初学。後昆是後贤。即後学也。仿效。犹 <lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R111" n="0321b18"/>取法也。书云。不矜细行。终累大德。世儒尙然。况出 <lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R111" n="0322a01"/>家者乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R111" n="0322a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243a2301">纔相觉察。便言我是山僧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R111" n="0322a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243a2401">上句他成。下句自慢。谓他贤正欲以善言相成。而 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0243b" n="0243b"/> <lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R111" n="0322a04"/>自便生我慢。遂出此无惭语也。</p> <lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R111" n="0322a05"/><p xml:id="pX63p0243b0201">记曰。言我是山僧者。谓我是住山之人。只知一个 <lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R111" n="0322a06"/>话头。那管经律。威仪细行之事。法昌禅师云。有一 <lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R111" n="0322a07"/>般汉。记取一肚葛藤。摩唇捋嘴。胡言汉语。道我解 <lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R111" n="0322a08"/>禅解道。轻忽好人。作无间业。一朝眼光落地。业境 <lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R111" n="0322a09"/>现前。如落汤螃蟹。手忙脚乱。从前学得活计。总用 <lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R111" n="0322a10"/>不著。若闻人擧著他肚裡事。嗔心忿起。便道<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R111" n="0322a11"/>岂有与么事。大悟不拘小节。斯等好似将牛屎比 <lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R111" n="0322a12"/>栴檀。有甚交涉。慈觉禅师云。或自恃天真。撥无因 <lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R111" n="0322a13"/>果。妄谓但向胸中流出。不依地位修行。所以粗解 <lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R111" n="0322a14"/>法师。不通教眼。虚头禅客。不贵行门。此偏枯之罪 <lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R111" n="0322a15"/>也。或则浑身破碎。满面风埃。三千细行全无。八万 <lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R111" n="0322a16"/>威仪总缺。或则追陪人事。缉理门徒。身遊市井之 <lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R111" n="0322a17"/>间。心染闾阎之态。所以山野常僧。未免农夫之诮。 <lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R111" n="0322a18"/>城隍释子。反为儒士之羞。此懒惰之罪也。向下指 <lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R111" n="0322b01"/>出无细行懒惰之由。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R111" n="0322b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243b1701">未闻<persName>佛</persName>教行持。一向情存粗躁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R111" n="0322b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243b1801">上句失闻修。下句失戒定。法律未闻。何识行持。戒 <lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R111" n="0322b04"/>定未修。故致情同猿马。</p> <lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R111" n="0322b05"/><p xml:id="pX63p0243b2001">记曰。闻即闻慧。行持即修慧。闻思修三慧。今擧闻 <lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R111" n="0322b06"/>修。以该其思矣。三皆云慧者。谓由三法。各能生无 <lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R111" n="0322b07"/>漏圣慧。若无此慧。则不能断惑证真也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R111" n="0322b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0243b2301">如斯知见。盖为初心慵惰。饕餮因循。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R111" n="0322b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0243b2401">初句承上起下之词。次句入道不勤。後句贪利丧 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0243c" n="0243c"/> <lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R111" n="0322b10"/>日。如斯知见者。如上恶习之识见也。盖为初心慵 <lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R111" n="0322b11"/>惰等者。谓由初心入道不勤。故曰慵惰。未闻<persName>佛</persName>教 <lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R111" n="0322b12"/>修持。遂乃饕餮名利。不肯亲附良朋。是以因循过 <lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R111" n="0322b13"/>日。染缘渐深。恶习滋长。故致如斯知见。正所谓打 <lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R111" n="0322b14"/>头不遇作家者也。</p> <lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R111" n="0322b15"/><p xml:id="pX63p0243c0601">记曰。慵音戎。懒也。饕音滔。贪财也。餮音铁。贪食也。 <lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R111" n="0322b16"/>法灭尽经云。<persName>佛</persName>言。法欲灭时。诸魔沙门。壞乱吾道。 <lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R111" n="0322b17"/>著俗衣裳。乐好袈裟五色之服。不修戒律。半月半 <lb ed="X" n="0243c09"/><lb ed="R111" n="0322b18"/>月虽名诵戒。厌倦懈怠。不欲听闻。不乐读诵经律。 <lb ed="X" n="0243c10"/><lb ed="R111" n="0323a01"/>设有读者。不识字句。为强言是。不咨明者。贡高求 <lb ed="X" n="0243c11"/><lb ed="R111" n="0323a02"/>名。虚无雅步。以为荣贵。望人供养。命终死後。当堕 <lb ed="X" n="0243c12"/><lb ed="R111" n="0323a03"/><name role="" type="person">无间地狱</name>。五逆罪中。饿鬼畜牲。靡不更历。于无边 <lb ed="X" n="0243c13"/><lb ed="R111" n="0323a04"/>恒沙劫。受罪竟。乃出生在边国。无三宝处。如<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0243c14"/><lb ed="R111" n="0323a05"/>记。半月诵戒不欲听闻。今时诵戒尙希。况得听闻。 <lb ed="X" n="0243c15"/><lb ed="R111" n="0323a06"/>呜呼诚为法灭相矣。昔齐僧雲。住<name role="" type="person">邺下</name><name role="" type="person">宝明寺</name>。以 <lb ed="X" n="0243c16"/><lb ed="R111" n="0323a07"/>讲演著名。襟带众理。于四月十五诵戒时僧集。雲 <lb ed="X" n="0243c17"/><lb ed="R111" n="0323a08"/>居座首。乃白众曰。戒本防非。人人诵得。何劳数闻。 <lb ed="X" n="0243c18"/><lb ed="R111" n="0323a09"/>可令一僧竖義。使後生开悟。众无敢抗。遂废诵戒 <lb ed="X" n="0243c19"/><lb ed="R111" n="0323a10"/>至七月十五日旦。忽失雲所在。众四出追觅。乃于 <lb ed="X" n="0243c20"/><lb ed="R111" n="0323a11"/>寺外三里许古冢中得之。血流遍体。问其故。则云。 <lb ed="X" n="0243c21"/><lb ed="R111" n="0323a12"/>有一猛士。手执大刀。厉声诃曰。尔何人。敢废佈萨。 <lb ed="X" n="0243c22"/><lb ed="R111" n="0323a13"/>妄充竖義。即以刀刽我身。痛毒难忍。扶接还寺。竭 <lb ed="X" n="0243c23"/><lb ed="R111" n="0323a14"/>诚忏悔。经于十年。至心尽敬说戒佈萨。读诵众经。 <lb ed="X" n="0243c24"/><lb ed="R111" n="0323a15"/>以为常业。临终之日。异香来迎。欣然而逝。时咸嘉 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0244a" n="0244a"/> <lb ed="X" n="0244a01"/><lb ed="R111" n="0323a16"/>其即世惩革。不坠<g ref="#CB02351">彝</g>伦。又<name role="" type="person">大觉寺</name>僧笵。戒德淸高。 <lb ed="X" n="0244a02"/><lb ed="R111" n="0323a17"/>尝宿他寺。于十五日。众议共停佈萨。令僧竖義。有 <lb ed="X" n="0244a03"/><lb ed="R111" n="0323a18"/>僧陞座叙曰。竖论法相。深会圣意。何劳佈萨。乃僧 <lb ed="X" n="0244a04"/><lb ed="R111" n="0323b01"/>常闻耳。忽见一神。高丈馀。雄峻惊人。问竖義者曰。 <lb ed="X" n="0244a05"/><lb ed="R111" n="0323b02"/>今是何日。答云。佈萨日。神即以手搨之。曳于座下。 <lb ed="X" n="0244a06"/><lb ed="R111" n="0323b03"/>捶顿将死。次问上座。答亦同前。搨还将死。陵害二 <lb ed="X" n="0244a07"/><lb ed="R111" n="0323b04"/>三上座<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a0701" n="0244a0701"/><anchor xml:id="beg0244a0701" n="0244a0701"/>已<anchor xml:id="end0244a0701"/>。神掉臂而出。时道俗共睹。笵师既见。由 <lb ed="X" n="0244a08"/><lb ed="R111" n="0323b05"/>是自励一生。僧事私缘。无敢说欲。乃至病重。不堪 <lb ed="X" n="0244a09"/><lb ed="R111" n="0323b06"/>扶舆。由请僧就房。恭敬说戒。斯时崇经论。偏禅学。 <lb ed="X" n="0244a10"/><lb ed="R111" n="0323b07"/>而轻戒律者。请观此思之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244a11"/><lb ed="R111" n="0323b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244a1101">荏苒人间。遂成疏野。不觉<g ref="#CB16380">躘</g>踵老朽。触事面墙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244a12"/><lb ed="R111" n="0323b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244a1201">上二句涉俗成野。下二句空老无识。又初句交熏。 <lb ed="X" n="0244a13"/><lb ed="R111" n="0323b10"/>次句习成。三句奄尔衰至。四句无明日蔽。盖为不 <lb ed="X" n="0244a14"/><lb ed="R111" n="0323b11"/>修正业。散漫自放。日涉俗缘。攀缘尘境。纵恣六情。 <lb ed="X" n="0244a15"/><lb ed="R111" n="0323b12"/>故至心行遂成疏野。染习日深。无观照力。奚觉四 <lb ed="X" n="0244a16"/><lb ed="R111" n="0323b13"/>相迁流。倏尔衰老时至。心径不通。百无一晓。瞩物 <lb ed="X" n="0244a17"/><lb ed="R111" n="0323b14"/>成壅。如人面壁。此等皆由不肯博问先知。故至到 <lb ed="X" n="0244a18"/><lb ed="R111" n="0323b15"/>老遂成古董。</p> <lb ed="X" n="0244a19"/><lb ed="R111" n="0323b16"/><p xml:id="pX63p0244a1901">记曰。荏苒。犹散漫侵寻也。<g ref="#CB16380">躘</g>踵。乃行不前也。朽即 <lb ed="X" n="0244a20"/><lb ed="R111" n="0323b17"/>衰朽。所谓缶既<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a2001" n="0244a2001"/><anchor xml:id="beg0244a2001" n="0244a2001"/>已<anchor xml:id="end0244a2001"/>老。无三种味。空生空死。唐弃一 <lb ed="X" n="0244a21"/><lb ed="R111" n="0323b18"/>期。无三种味者。譬如甘蔗。既被压<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a2101" n="0244a2101"/><anchor xml:id="beg0244a2101" n="0244a2101"/>已<anchor xml:id="end0244a2101"/>。滓无复味。壮 <lb ed="X" n="0244a22"/><lb ed="R111" n="0324a01"/>年盛色。既被老压。无三种味。一者不能诵经解義。 <lb ed="X" n="0244a23"/><lb ed="R111" n="0324a02"/>二者不能坐禅修观。三者不能劳务作福。四相者。 <lb ed="X" n="0244a24"/><lb ed="R111" n="0324a03"/>生住异灭也。古董者。墨谈云。罗浮颖老。取饮食杂 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0244b" n="0244b"/> <lb ed="X" n="0244b01"/><lb ed="R111" n="0324a04"/>烹之名。今俗多借用之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244b02"/><lb ed="R111" n="0324a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244b0201">後学咨询无言接引。纵有谈说。不涉典章。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244b03"/><lb ed="R111" n="0324a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244b0301">上二句他失润益。下二句言不关典。既尔触事面 <lb ed="X" n="0244b04"/><lb ed="R111" n="0324a07"/>墙。将何以接後昆。纵有一言半句。不关<persName>佛</persName>祖典模。 <lb ed="X" n="0244b05"/><lb ed="R111" n="0324a08"/>何异不见水老鹤哉。</p> <lb ed="X" n="0244b06"/><lb ed="R111" n="0324a09"/><p xml:id="pX63p0244b0601">记曰。<persName>如来</persName>去世不久。有一比丘错诵法句经偈云。 <lb ed="X" n="0244b07"/><lb ed="R111" n="0324a10"/>若人生百岁。不见水老鹤。不如生一日。而得见了 <lb ed="X" n="0244b08"/><lb ed="R111" n="0324a11"/>之。时阿难尊者闻之。惨然而歎曰。<persName>如来</persName>正法灭何 <lb ed="X" n="0244b09"/><lb ed="R111" n="0324a12"/>速哉。乃语彼比丘言。如<persName>佛</persName>所说。若人生百岁。不见 <lb ed="X" n="0244b10"/><lb ed="R111" n="0324a13"/>生灭法。不如生一日。而得见了之。是比丘迴向师 <lb ed="X" n="0244b11"/><lb ed="R111" n="0324a14"/>说。其师言。阿难老耄。言多错谬。不可信也。汝当还 <lb ed="X" n="0244b12"/><lb ed="R111" n="0324a15"/>如前诵。案昔正法尙存。讹替若此。况今去圣时遥。 <lb ed="X" n="0244b13"/><lb ed="R111" n="0324a16"/>不亲良朋。不近明师。而能出言涉于典章乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244b14"/><lb ed="R111" n="0324a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244b1401">或被轻言。便责後生无礼。嗔心忿起。言语该人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244b15"/><lb ed="R111" n="0324a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244b1501">初句无德被诮。二句不省<anchor xml:id="nkr_note_add_0244b1501" n="0244b1501"/><anchor xml:id="beg0244b1501" n="0244b1501"/>己<anchor xml:id="end0244b1501"/>过。下二句嗔毒伤人。 <lb ed="X" n="0244b16"/><lb ed="R111" n="0324b01"/>言既不涉典。何怪他轻。<anchor xml:id="nkr_note_add_0244b1601" n="0244b1601"/><anchor xml:id="beg0244b1601" n="0244b1601"/>己<anchor xml:id="end0244b1601"/>过不省。反责他非。嗔火 <lb ed="X" n="0244b17"/><lb ed="R111" n="0324b02"/>一纵。无不燎然。</p> <lb ed="X" n="0244b18"/><lb ed="R111" n="0324b03"/><p xml:id="pX63p0244b1801">记曰。嗔。怒也。忿恨也。又忿他为嗔自忿为恚。道安 <lb ed="X" n="0244b19"/><lb ed="R111" n="0324b04"/>法师云。经道不通。戒德全无。朋友嗤弄。同学弃捐。 <lb ed="X" n="0244b20"/><lb ed="R111" n="0324b05"/>如是出家。徒丧天年。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0244b21"/><lb ed="R111" n="0324b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">八业果时熟</cb:mulu><head>〇八业果时熟</head> <lb ed="X" n="0244b22"/><lb ed="R111" n="0324b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244b2201">一朝卧疾在床。众苦萦缠逼迫。晓夕思忖。心裡恛惶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244b23"/><lb ed="R111" n="0324b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244b2301">上二句身苦。下二句心苦。异熟时至。四大乖常。一 <lb ed="X" n="0244b24"/><lb ed="R111" n="0324b09"/>大不调。百脉筋抽。伏枕思忖。无善可记。束手泉门。 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0244c" n="0244c"/> <lb ed="X" n="0244c01"/><lb ed="R111" n="0324b10"/>何疑之有。岂不恛惶者哉。</p> <lb ed="X" n="0244c02"/><lb ed="R111" n="0324b11"/><p xml:id="pX63p0244c0201">记曰。萦者。绕繫也。缠者束缚也。逼迫者。驱逼急切 <lb ed="X" n="0244c03"/><lb ed="R111" n="0324b12"/>不安之谓也。晓夕者。早晚也。思忖者。思惟忖𢜬也。 <lb ed="X" n="0244c04"/><lb ed="R111" n="0324b13"/>恛惶者。昏乱恐遽也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244c05"/><lb ed="R111" n="0324b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244c0501">前路茫茫。未知何往。从兹始知悔过。临渴掘井奚为。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244c06"/><lb ed="R111" n="0324b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244c0601">上二句不知去处。下二句追悔不及。六道险途。生 <lb ed="X" n="0244c07"/><lb ed="R111" n="0324b16"/>死旷野。不知来处。焉知去处。日前不预打点。临时 <lb ed="X" n="0244c08"/><lb ed="R111" n="0324b17"/>悔之何及。<persName>佛</persName>言。人痴故有生死。何等为痴。本从痴 <lb ed="X" n="0244c09"/><lb ed="R111" n="0324b18"/>中来。今生为人复痴。心不解不开。不知死当所趣 <lb ed="X" n="0244c10"/><lb ed="R111" n="0325a01"/>向。此正所谓未知何往也。</p> <lb ed="X" n="0244c11"/><lb ed="R111" n="0325a02"/><p xml:id="pX63p0244c1101">记曰。本文初句。言三涂六道宽旷无际。次句心识 <lb ed="X" n="0244c12"/><lb ed="R111" n="0325a03"/>不知去处。第三句临终始悔先愆。第四句设喩以 <lb ed="X" n="0244c13"/><lb ed="R111" n="0325a04"/>明之。百喩经云。昔外国有一贫人。善能作鸳鸯鸣。 <lb ed="X" n="0244c14"/><lb ed="R111" n="0325a05"/>欲偷莲花。即入王池。作鸳鸯鸣。时守池人疑。而问 <lb ed="X" n="0244c15"/><lb ed="R111" n="0325a06"/>曰。池中是谁。贫人失口答言。我是鸳鸯。守者捉得。 <lb ed="X" n="0244c16"/><lb ed="R111" n="0325a07"/>将诣王所。至中途复更作鸳鸯鸣。守者言。汝先不 <lb ed="X" n="0244c17"/><lb ed="R111" n="0325a08"/>作。今作何益。世间愚人。亦复如是。终身作众恶业。 <lb ed="X" n="0244c18"/><lb ed="R111" n="0325a09"/>不习心行。使令调善。临命终时。方言我今欲修善。 <lb ed="X" n="0244c19"/><lb ed="R111" n="0325a10"/>时狱卒将去。付阎罗王所。虽欲修善。亦无所及。如 <lb ed="X" n="0244c20"/><lb ed="R111" n="0325a11"/>彼愚人欲到王所。方作鸳鸯鸣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244c21"/><lb ed="R111" n="0325a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0244c2101">自恨蚤不预修。年晚多诸过咎。临行挥霍。怕怖慞惶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244c22"/><lb ed="R111" n="0325a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0244c2201">上二句自责。下二句失主。日前三毒不除。年晚积 <lb ed="X" n="0244c23"/><lb ed="R111" n="0325a14"/>罪如山。临终之际。业境现前。纵饶强作主张。难免 <lb ed="X" n="0244c24"/><lb ed="R111" n="0325a15"/>怕怖慞惶。正是日前足跟不稳。临行手忙脚乱。</p> <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0245a" n="0245a"/> <lb ed="X" n="0245a01"/><lb ed="R111" n="0325a16"/><p xml:id="pX63p0245a0101">记曰。过咎者。罪愆也。霍当作攉。乃手反复也。摇手 <lb ed="X" n="0245a02"/><lb ed="R111" n="0325a17"/>曰挥。反手曰攉。谓如反掌迅速之间。怕怖慞惶者。 <lb ed="X" n="0245a03"/><lb ed="R111" n="0325a18"/>畏惧恐遽之甚也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0245a04"/><lb ed="R111" n="0325b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0245a0401">縠穿<g ref="#CB15179">雀</g>飞。识心随业。如人负债。强者先牵。心緖多端 <lb ed="X" n="0245a05"/><lb ed="R111" n="0325b02"/>重处偏坠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R111" n="0325b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0245a0601">初二句身心随业。次二句业强牵心。後二句报偏 <lb ed="X" n="0245a07"/><lb ed="R111" n="0325b04"/>由心重。又初句喩先业果谢。次句心随业往。三四 <lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R111" n="0325b05"/>句喩业强报先。五句妄念非一。六句报从心堕。然 <lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R111" n="0325b06"/>善恶之业。强弱由心。果报之处。轻重自分。垢心浊 <lb ed="X" n="0245a10"/><lb ed="R111" n="0325b07"/>重。即坠三涂。善业轻擧。便升人天。若據出世法中。 <lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R111" n="0325b08"/>人天原是有漏之果。亦名为堕。唯其一心不生。方 <lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R111" n="0325b09"/>脱沦坠。縠穿<g ref="#CB15179">雀</g>飞者。<g ref="#CB15179">雀</g>乃小鸟也。大论云。鸟来入 <lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R111" n="0325b10"/>甁中。以縠掩甁口。縠穿鸟飞去。识神随业走。今以 <lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R111" n="0325b11"/>甁喩四大。縠喩命根。鸟喩识神。识神即识心也。因 <lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R111" n="0325b12"/>其乘前善恶业来受报。如鸟入甁。为业所繫。如罗 <lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R111" n="0325b13"/>縠掩。果报若谢。即便随业。如縠穿鸟去。去必逐业。 <lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R111" n="0325b14"/>故名随走。由识心繫以业绳在于色甁。而无处不 <lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R111" n="0325b15"/>至。业绳未断。去<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a1801" n="0245a1801"/><anchor xml:id="beg0245a1801" n="0245a1801"/>已<anchor xml:id="end0245a1801"/>复还。甁破繫断。即去不返。谓现 <lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R111" n="0325b16"/>今四大若壞。名为去<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a1901" n="0245a1901"/><anchor xml:id="beg0245a1901" n="0245a1901"/>已<anchor xml:id="end0245a1901"/>。复受後身。名为复还。至无 <lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R111" n="0325b17"/>学果。方名甁破。後生业尽名为不返。言识心者。即 <lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R111" n="0325b18"/>第八心王阿赖耶识。执持善恶种子为总报主。随 <lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R111" n="0326a01"/>业者。谓六识所造善恶之业。能引第八于六道中 <lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R111" n="0326a02"/>受总报身。业为能引。识为所引。故云随业。先牵者。 <lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R111" n="0326a03"/>谓善恶二业。何者强重。即牵之先往。而受来报也。 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0245b" n="0245b"/> <lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R111" n="0326a04"/>心緖等者。谓第六识。种种妄想。分别非一。攀六尘 <lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R111" n="0326a05"/>境。作众恶业。坠堕三涂。心多则堕重。妄少则坠轻。 <lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R111" n="0326a06"/>圭峰云。作有義事。是惺悟心。作无義事。是散乱心。 <lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R111" n="0326a07"/>散乱随情转。临终被业牵。惺悟不由情。临终能转 <lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R111" n="0326a08"/>业。欲验临终受生自在不自在。但验寻常行心尘 <lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R111" n="0326a09"/>境自由不自由。二六时中当省察耳。此是圭峰一 <lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R111" n="0326a10"/>贴发汗散。诸仁者。好自检验看。切勿蹉过也。</p> <lb ed="X" n="0245b08"/><lb ed="R111" n="0326a11"/><p xml:id="pX63p0245b0801">记曰。阿赖耶。此云藏识。谓能含藏善恶。世出世间 <lb ed="X" n="0245b09"/><lb ed="R111" n="0326a12"/>诸法种子故。以由最初不觉心动。成于无明。熏习 <lb ed="X" n="0245b10"/><lb ed="R111" n="0326a13"/>真如。而为阿赖耶识。以执持种子。能令生死流转 <lb ed="X" n="0245b11"/><lb ed="R111" n="0326a14"/>不断。故此识亦名执持。或名异熟识。谓能引生死 <lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R111" n="0326a15"/>善不善业。异熟果故。异熟者。谓今生作业。来生受 <lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R111" n="0326a16"/>报。因灭果生。异时而熟。旧云果报是也。宗镜录问 <lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R111" n="0326a17"/>云。诸根壞日。识迁離时。捨此故身。别受馀质。去来 <lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R111" n="0326a18"/>之识。相状云何。答曰。如显识经云。识之运转迁灭 <lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R111" n="0326b01"/>往来。犹如风大。无色无形。不可显现。而能发动万 <lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R111" n="0326b02"/>物。示众形状或摇振林木。摧折破裂。出大音声。或 <lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R111" n="0326b03"/>为冷为热。触众生身。作苦作乐。风无手足形容。亦 <lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R111" n="0326b04"/>无黑白诸色。识界亦尔。无色无形。无光明显现。所 <lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R111" n="0326b05"/>熏因缘故。显示种种功用。同性经云。众生捨此身 <lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R111" n="0326b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0245b2101" n="0245b2101"/><anchor xml:id="beg0245b2101" n="0245b2101"/>已<anchor xml:id="end0245b2101"/>。业风力吹。移识将去。自所受业。而受其果。縠音 <lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R111" n="0326b07"/>斛是薄纱即方目纱也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R111" n="0326b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0245b2301">无常杀鬼。念念不停。命不可延。时不可待。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R111" n="0326b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0245b2401">上二句无常速。下二句时命速。以无常为杀鬼者。 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0245c" n="0245c"/> <lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R111" n="0326b10"/>谓彼无常。虽无形质可见。而能断人命根。故云杀 <lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R111" n="0326b11"/>鬼。止观云。无常役鬼。不择豪贤。危脆不坚。难可恃 <lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R111" n="0326b12"/>怙。云何安然规望百岁。四方驰求。贮积聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c0301" n="0245c0301"/><anchor xml:id="beg0245c0301" n="0245c0301"/>敛<anchor xml:id="end0245c0301"/>。聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c0302" n="0245c0302"/><anchor xml:id="beg0245c0302" n="0245c0302"/>敛<anchor xml:id="end0245c0302"/> <lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R111" n="0326b13"/>未足。溘然长往所有产货。徒为他有。冥冥独逝。谁 <lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R111" n="0326b14"/>访是非。念念不停者。是迁流不住之義。智度论云。 <lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R111" n="0326b15"/>无常有二种。一相续法壞无常。二念念生灭无常。 <lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R111" n="0326b16"/>涅槃经云。菩萨修于死想。观是寿命。常为无量怨 <lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R111" n="0326b17"/>雠所绕。念念损减。无有增长。犹山瀑水。不得停住。 <lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R111" n="0326b18"/>亦如朝露。势不久停。如囚趣死。步步近死。命不可 <lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R111" n="0327a01"/>延者。命谓寿命。乃前业异熟定报。故不可延也。时 <lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R111" n="0327a02"/>不可待者。时即时刻。既是前业定报。非人力可能 <lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R111" n="0327a03"/>留待。所谓阎王注定三更死。定不留人到五更。定 <lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R111" n="0327a04"/>业难逃。此之谓欤。</p> <lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R111" n="0327a05"/><p xml:id="pX63p0245c1401">记曰。<g ref="#CB16380">躘</g>踵老朽。是老苦。卧病在床。是病苦。无常杀 <lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R111" n="0327a06"/>鬼。是死苦也。正法念处经云。临命终时。刀风皆动。 <lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R111" n="0327a07"/>如千尖刀。<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c1601" n="0245c1601"/><anchor xml:id="beg0245c1601" n="0245c1601"/>刺<anchor xml:id="end0245c1601"/>其身上。十六分中。犹不及一。若有善 <lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R111" n="0327a08"/>业。则苦恼少。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R111" n="0327a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0245c1801">人天三有。应未免之。如是受身。非论劫数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R111" n="0327a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0245c1901">上二句业果难逃。下二句生死无际。言三有。<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c1901" n="0245c1901"/><anchor xml:id="beg0245c1901" n="0245c1901"/>已<anchor xml:id="end0245c1901"/>该 <lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R111" n="0327a11"/>人天。欲令文義互彰。故叠言之。三有。即三界众生。 <lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R111" n="0327a12"/>所作有漏善恶业因。致感当来有漏善恶果报。因 <lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R111" n="0327a13"/>果不亡。故名为有。一欲有。谓欲界人天。及四恶趣 <lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R111" n="0327a14"/>众生。皆不離欲染。故名欲有。二色有。谓色界四禅 <lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R111" n="0327a15"/>天。虽離欲染。尙有色质。故名色有。三无色有。谓无 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0246a" n="0246a"/> <lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R111" n="0327a16"/>色界四空天。四大<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a0101" n="0246a0101"/><anchor xml:id="beg0246a0101" n="0246a0101"/>已<anchor xml:id="end0246a0101"/>空。无有色质。唯馀四蕴。故名 <lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R111" n="0327a17"/>无色有。斯等皆由因造有漏。果繫有为。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a0201" n="0246a0201"/><anchor xml:id="beg0246a0201" n="0246a0201"/>已<anchor xml:id="end0246a0201"/>无常。 <lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R111" n="0327a18"/>不離三界受生。故曰应未免之。果复造因。因还感 <lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R111" n="0327b01"/>果。轮迴无际。故曰非论劫数。</p> <lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R111" n="0327b02"/><p xml:id="pX63p0246a0501">记曰。劫数者。世界有成住壞空四时。每一时经二 <lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R111" n="0327b03"/>十小劫。四时共经八十个小劫。一小劫共计一千 <lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R111" n="0327b04"/>六百八十万年。八十个小劫。名一大劫。通计一十 <lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R111" n="0327b05"/>三万四千四百万年。今乃人住二十小劫中。共计 <lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R111" n="0327b06"/>三万三千六百万年。兹当第九小劫。尙馀十一个 <lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R111" n="0327b07"/>小劫。过<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a1001" n="0246a1001"/><anchor xml:id="beg0246a1001" n="0246a1001"/>已<anchor xml:id="end0246a1001"/>。即壞劫时至矣。四蕴。谓受想行识也。其 <lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R111" n="0327b08"/>六欲天。四恶趣。四禅天。四空天。俱如下释。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R111" n="0327b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">九策励劝修</cb:mulu><head>〇九策励劝修</head> <lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R111" n="0327b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0246a1301">感伤歎讶。哀哉切心。岂可缄言。<g ref="#CB06171">递</g>相警<g ref="#CB15081">策</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R111" n="0327b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0246a1401">上二句感切。下二句劝勉。沩山因睹末法缁流。贪 <lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R111" n="0327b12"/>利废道。沦落生死。故此感伤嗟歎情切。不忍默言。 <lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R111" n="0327b13"/>乃作此警<g ref="#CB15081">策</g>。<g ref="#CB06171">递</g>相警悟<g ref="#CB15081">策</g>发。而劝励之。</p> <lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R111" n="0327b14"/><p xml:id="pX63p0246a1701">记曰。讶嗟怪也。缄封也。<g ref="#CB06171">递</g>传<g ref="#CB06171">递</g>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R111" n="0327b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0246a1801">所恨同生像季。去圣时遥。<persName>佛</persName>法生疏。人多懈怠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R111" n="0327b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0246a1901">上二句慨不遇圣世。下二句慨法末人顽。像季者。 <lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R111" n="0327b17"/>季即末也。盖由释迦<persName>如来</persName>教法住世。而分正像末 <lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R111" n="0327b18"/>三时也。正法者。正犹证也。谓<persName>如来</persName>灭度後初一千 <lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R111" n="0328a01"/>年间。人有禀教。便能修行。即能证果。像法者像似 <lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R111" n="0328a02"/>也。言有教有行。似正法时也。谓<persName>如来</persName>灭後二千年 <lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R111" n="0328a03"/>间。人有禀教。便能修行。而多不能证果。末法者。末 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0246b" n="0246b"/> <lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R111" n="0328a04"/>即末後。亦微末也。谓<persName>如来</persName>灭度正像之後。一万年 <lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R111" n="0328a05"/>间。教法垂世。人虽禀教。而不能修行证果。或云末 <lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R111" n="0328a06"/>法有三万年。沩山唐代出世。<persName>如来</persName>灭度垂千八百 <lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R111" n="0328a07"/>年。故云像季。复与<persName>如来</persName>相去将二千载。故曰时遥。 <lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R111" n="0328a08"/>时代遥隔。传法大人渐稀。是曰生疏。既失良导。又 <lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R111" n="0328a09"/>丁末劫。根器下劣。无向上志。故曰懈怠。</p> <lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R111" n="0328a10"/><p xml:id="pX63p0246b0701">记曰。季次孟仲之後。若以像法一千年言之。後三 <lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R111" n="0328a11"/>百年属季。若以正像末三时言之。季是正像之後 <lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R111" n="0328a12"/>时也。圣世者。是<persName>如来</persName>在日。又正法时亦名圣世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R111" n="0328a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0246b1001">略伸管见。以晓後来。若不蠲矜。诚难轮逭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R111" n="0328a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0246b1101">上二句示教。下二句诫勉。既有所感伤。不无言示 <lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R111" n="0328a15"/>以勉修持也。略伸管见者。略犹未廣。伸谓伸述。管 <lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R111" n="0328a16"/>见。如管窥天之见。此是沩山大师之谦词也。以晓 <lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R111" n="0328a17"/>後来者。以此晓谕後学。惩过迁善之谓也。若不蠲 <lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R111" n="0328a18"/>矜二句。是结上劝修之语。谓不涤除如上恶欲习 <lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R111" n="0328b01"/>染。傲慢放逸之过。则实难挽回矣。</p> <lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R111" n="0328b02"/><p xml:id="pX63p0246b1701">记曰。蠲音涓。涤濯也。除免也。矜音京。憍矜自负也。 <lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R111" n="0328b03"/>又矜夸自饰也。逭音换。转也。轮逭。犹挽回也。诫勉 <lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R111" n="0328b04"/>者。令断诸恶行。而勉修众善也。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R111" n="0328b05"/> <lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R111" n="0328b06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>沩山警<g ref="#CB15081">策</g>句释记卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R111" n="0328b07"/> <lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R111" n="0328b08"/><cb:div type="w"><head>音释</head> <lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R111" n="0328b09"/><p xml:id="pX63p0246b2401">罴 音卑似熊。</p><p xml:id="pX63p0246b2406" cb:place="inline">兕 词字上声一角野牛 <pb ed="X" xml:id="X63.1240.0246c" n="0246c"/> <lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R111" n="0328b10"/>重千斤。</p><p xml:id="pX63p0246c0104" cb:place="inline">橡 音象。栩实乃柞栎也。 <lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R111" n="0328b11"/>花黄色。九月结实。实外有房。可以染皂色。</p> <lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R111" n="0328b12"/><p xml:id="pX63p0246c0301">搪 音唐。搪揬触也。</p><p xml:id="pX63p0246c0308" cb:place="inline">骤 音驺。疾速也。</p> <lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R111" n="0328b13"/><p xml:id="pX63p0246c0401">隙 轻字。入声。孔也。</p><p xml:id="pX63p0246c0408" cb:place="inline">揄 音于。揄扬誉言也。</p> <lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R111" n="0328b14"/><p xml:id="pX63p0246c0501">谑 香字。入声。戏谑也。</p><p xml:id="pX63p0246c0509" cb:place="inline">槛 咸字。上声。轩<g ref="#CB00551">窗</g>之下 <lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R111" n="0328b15"/>栏槛也。</p><p xml:id="pX63p0246c0604" cb:place="inline">叵 音颇。不可也。不能也。</p></cb:div> </cb:div></cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0233a2001" to="#end0233a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0234c1301" to="#end0234c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0235a0601" to="#end0235a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0235a0602" to="#end0235a0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236a0901" to="#end0236a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236b1301" to="#end0236b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236c0301" to="#end0236c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236c2001" to="#end0236c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0237c2301" to="#end0237c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238a1901" to="#end0238a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238c0901" to="#end0238c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240b2301" to="#end0240b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240b2401" to="#end0240b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240c1901" to="#end0240c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241a0701" to="#end0241a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0241a1001" to="#end0241a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0241a1301" to="#end0241a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0241c0601" to="#end0241c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c2201" to="#end0241c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242b0501" to="#end0242b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242b2401" to="#end0242b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242c0101" to="#end0242c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242c0102" to="#end0242c0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242c0201" to="#end0242c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242c0202" to="#end0242c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242c1101" to="#end0242c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0242c1701" to="#end0242c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0243a1601" to="#end0243a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0244a0701" to="#end0244a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244a2001" to="#end0244a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244a2101" to="#end0244a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244b1501" to="#end0244b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244b1601" to="#end0244b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a1801" to="#end0245a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a1901" to="#end0245a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245b2101" to="#end0245b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245c0301" to="#end0245c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0245c0302" to="#end0245c0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0245c1601" to="#end0245c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0245c1901" to="#end0245c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246a0101" to="#end0246a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246a0201" to="#end0246a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246a1001" to="#end0246a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0233a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0233a2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0234c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0234c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0235a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0235a0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0235a0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0236c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0237c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0237c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0238a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0238c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0240c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241a0701">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0241a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241a1001">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0241a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241a1301">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0241c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0241c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242b0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242b2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242c0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0102">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242c0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c0202">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c1101">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0242c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0242c1701">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0243a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0243a1601">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0244a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0244b1601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c0301">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0245c0302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c0302">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0245c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c1601">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0245c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0245c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0246a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0246a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0246a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>